Ҫӗнӗ Халал: Апокалипсис
Author: Библи куҫарӑвӗн институчӗ
Date: 2020-06-08T15:44:20.201764+00:00

Ҫӗнӗ Халал

Ҫӗнӗ Халал

1. Ум Сӑмах

1. Апокалипсис

1. Ҫӗнӗ Халалри Сӑмахсене Ӑнлантарни

2. Географи Карттисемпе…

3. Ҫӗнӗ Килӗшӳри…

Ум Сӑмах

Ум сӑмах

Ум сӑмах

Сирӗн алӑра – Ҫӗнӗ Халалӑн чӑвашла ҫӗнӗ куҫарӑвӗ. Паянхи кунчченех чи нумай ҫын вулакан Кӗнекесен Кӗнеки – Библи – Ҫӗнӗ Халалпа Авалхи Халал пайсенчен тӑрать.

Ҫӗнӗ Халал ҫинчен

Ҫӗнӗ Халала 27 кӗнеке кӗрет. Вӑл историллӗ текен пайпа – тӑватӑ кӗнекерен тӑракан Евангелипе – пуҫланать. Грекларан куҫарсан «Евангелие» тени «Ырӑ Хыпар» тени пулать. Шӑпах ҫапла ят панӑ та Хӑйӗн вӗрентӗвне Турӑ Суйласа илнӗ Иисус Христос. Вӑл этемлӗхе ҫылӑхпа вилӗм тыткӑнӗнчен хӑтарнӑ. Ырӑ Хыпарта Унӑн ҫӗр ҫинчи пурӑнӑҫӗ ҫинчен каласа панӑ, – Ҫурални тата Турӑшӑн ӗҫлесе тӑни ҫинчен, Унӑн вӗрентӗвӗпе Вӑл тунӑ хӑватсем ҫинчен, Унӑн вилӗмӗпе Вӑл чӗрӗлсе тӑни ҫинчен. Тӑватӑ Евангели те ҫак ӗҫ-пуҫсене тӗрлӗ енчен ҫутатса параҫҫӗ, Христос вӗрентӗвӗн тӗшшине лайӑхрах ӑнланса илме пулӑшаҫҫӗ. Ырӑ Хыпарӑн авторӗсем Матфей, Марк, Лука тата Иоанн ҫак ӗҫ-пуҫсене куҫӑн куракансем пулнӑ, Матфейпа Иоанн Христосӑн вун икӗ вӗренекенӗ шутне кӗнӗ; Лукапа Марк вара апостол тивӗҫӗсене каярахпа туса пыма пуҫланӑ. Иисус Христос ҫинчен мӗн-мӗн паллӑ пулнине туллин те хронологи йӗркипе ҫырса парса евангелистсем Унӑн вӗрентӗвне истори тӗлӗшӗнчен ҫирӗп сӑлтавланӑ.

Иисус Христос ҫинчен калакан Ырӑ Хыпар мӗнле сарӑлни пирки Ҫӗнӗ Халалӑн тепӗр кӗнеки – Апостолсен Ӗҫӗ-хӗлӗ – каласа парать. Тӗрӗссипе, вӑл тӑватӑ Евангелин малалли пайӗ пулса тӑрать. Ку кӗнеке Христос тӳпене ҫӗкленнипе пуҫланать те Аллӑмӗш кун уявӗнче апостолсем ҫине Святой Сывлӑш анни Христос Чиркӗвне никӗслес ӗҫре юлашки чул хунипе пӗр пулни ҫинчен каласа парать. Кунтах эпир тӗрлӗ хуласемпе ҫӗр-шывсенче Христоса ӗненессин вӑрлӑхне акакан апостолсен ӗҫӗ-хӗлӗпе паттӑрлӑхӗ ҫинчен вуласа пӗлетпӗр. Христианлӑхӑн малтанхи ҫулӗсенче пулса иртнӗ ӗҫсене сӑнласа панӑран ку кӗнеке уйрӑммӑнах истори тӗлӗшӗнчен паха. Апостолсен Ӗҫӗ-хӗлӗ кӗнеке авторӗ – Лука евангелист.

Ҫӗнӗ Халала апостолсен ҫырӑвӗсем те кӗреҫҫӗ, пурӗ 21 ҫыру, вӗсенчен ытларахӑшне (14) Павел апостол ҫырнӑ. «Мӗн пур ӗненекенсем патне янисем» текен тепӗр ҫиччӗшне тӗрлӗ апостолсем ҫырнӑ: иккӗшне – Петр апостол, виҫҫӗшне – Иоанн апостол, Иаков апостолпа Иуда апостол пӗрер ҫырнӑ. Кашни ҫырӑвӗнчех ӑна кам патне ҫырнине кӑтартнӑ, ҫырусене христиансен ушкӑнӗсене е уйрӑм ҫын патне янӑ. Ҫырусенче христианлӑх ӗненӗвӗпе пурӑнӑҫӗн тӗрлӗ ыйтӑвӗсене хускатнӑ – кунта турсӑмахлӑх ыйтӑвӗсем те, кулленхи пурӑнӑҫ ыйтӑвӗсем те пур – вӗсенче усӑллӑ канашсемпе ӳкӗтсем те тӑтӑшах тӗл пулаҫҫӗ. Вӑл вӑхӑтри ӗненекенсене, христианлӑх пурӑнӑҫӗн опычӗ питӗ сахал пулнӑ пирки, апостолсен ӑслӑ сӑмахӗ питех те кирлӗ пулнӑ. Унтанпа икӗ пин ҫула яхӑн иртнӗ пулин те, паянхи кун та Ҫырусенче каланисем кивелмен, вӗсем хальхи саманара пурӑнакансене те нумай вӗрентме пултараҫҫӗ.

Ҫӗнӗ Халалӑн юлашки кӗнеки – Турӑ сӑваплӑ Иоанн Турсӑмахҫӑна малашнехине уҫса пани (грекла «Апокалипсис») – пророкла кӗнеке. Ӑна вулама ансат мар, ку кӗнекере сӑнарсем йышлӑ, вӗсем урлӑ этемлӗх историйӗнчи Турӑ пуррин вӑрттӑнлӑхне уҫса панӑ; тӗнчене Турӑ суд тӑвасси ҫинчен, юлашки кунсенче Христос Чиркӗвӗн шӑпи епле пуласси ҫинчен каласа панӑ. Апокалипсис кӗнекен авторӗ – Иоанн Турсӑмахҫӑ апостол, вӑлах Евангелисенчен пӗрин тата апостолсен виҫӗ Ҫырӑвӗн авторӗ. I ӗмӗр вӗҫӗнче, христиансене пусмӑрланӑ тапхӑрта, Иоана ытти хӑш-пӗр ӗненекенсемпе пӗрле Патмос утравӗ ҫине яраҫҫӗ. Ҫавӑнта ӑна Турӑ, курӑну кӑтартса, малашне мӗн пулассине уҫса панӑ: Христос Чиркӗвӗ, вӑхӑтлӑха ҫӗмӗрсе тӑкнӑ пулин те, Турӑ пулӑшнипе тата Путек Юнӗпе тӗттӗмлӗх вӑйӗсене ҫӗнтермелле, вара ҫак тӗнчене «ҫӗнӗ тӳпепе ҫӗнӗ ҫӗр» текен лайӑхрах та ӗмӗрлӗх тӗнче ылмаштармалла. Хӑйне мӗн курӑннине Иоанн йӑлтах ҫырса хунӑ, тем тери йывӑр саманара та ӗненекенсем «Апокалипсиса» вуласа тӗреклӗх илеҫҫӗ.

Ҫӗнӗ Халала куҫарнӑ чухне усӑ курнӑ оригинал-текст ҫинчен

Ҫӗнӗ Халала авалхи грек чӗлхипе ҫырнӑ, ӑна алӑ вӗҫҫӗн нумай-нумай хутчен ҫыра-ҫыра илнӗ. Ҫак сӑлтава пула грекла ҫырнӑ Ҫӗнӗ Халалӑн тӗрлӗрен ал ҫырӑвӗсем пӗр-пӗринчен уйӑрӑлса тӑраҫҫӗ. Ҫапах та уйрӑмлӑхсенчен чылайӑшӗ тӗп шухӑша улӑштармаҫҫӗ, авалхи ытти ал ҫырусемпе танлаштарсан, Ҫӗнӗ Халал тексчӗсем пӗр-пӗринчен ытлах уйӑрӑлса тӑмаҫҫӗ.

Чӑвашла куҫарӑвӑн тексчӗ вырӑсла Синод куҫарӑвӗн тексчӗ ҫинче никӗсленет. Ҫӗнӗ Халалӑн чи авалхи ал ҫырӑвӗсем хӑш-пӗр тӗлте Синод куҫарӑвӗнчен урӑхларах. Кунашкал чухне вулакансем текстсем хушшинчи уйрӑмлӑхсене сноскӑра тупма пултараҫҫӗ.

Вулакана пулӑшма ҫак кӑларӑмра хушса панисем

Ҫӗнӗ Халал куҫарӑвӗнче вулакана пулӑшма сыпӑксене пӗчӗкрех пайсем ҫине уйӑрнӑ, вӗсене ят панӑ. Ҫак ятсем айӗнче, скобкӑра, ытти Евангелисенче тӗл пулакан пӗрешкелтерех вырӑнсене кӑтартнӑ. Унсӑр пуҫне, сноскӑсенче хӑш-пӗр йывӑртарах сӑмахсене ӑнлантарса панӑ.

Кӗнеке вӗҫӗнче Ҫӗнӗ Халал куҫарӑвӗнче тӗл пулакан, ӑнлантарма тивӗҫлӗ хӑш-пӗр чи кирлӗ сӑмахсемпе сӑмах ҫавӑрӑнӑшӗсене ӑнлантарса панӑ глоссарий пур. Кунта ҫакна асӑрхаттармалла: вӑхӑт иртнӗҫемӗн хӑш-пӗр сӑмахсен пӗлтерӗшӗ улшӑннӑ, словарьте вӗсен Ҫӗнӗ Халала ҫырнӑ вӑхӑтри пӗлтерӗшне илсе панӑ. Кӗнеке вӗҫӗнче ҫавнашкалах Ҫӗнӗ Халал вӑхӑтӗнчи Палестинӑпа Ҫывӑх Хӗвел тухӑҫ карттисене тата Библири ӗҫ-пуҫсем пулса иртнӗ вырӑнсен сӑн ӳкерчӗкӗсене илсе панӑ.

Ҫӗнӗ Халала чӑвашла куҫарни ҫинчен

Лайӑх пахалӑхлӑ куҫару туса ҫитерме тата оригинал-текст шухӑшне тӗрӗс палӑртма куҫару темиҫе тӗрӗслев витӗр тухать. Библи текстне нумай чӗлхене куҫарнӑ май тӗрӗслев меслечӗсем ҫирӗпленсе ҫитнӗ ӗнтӗ. Грекла текста ӑнлантарнӑ чухне чӑвашла куҫару (Библи куҫарӑвӗн институчӗн ытти кӑларӑмӗсем пекех) пӗтӗм тӗнчере йышӑннӑ стандарта пӑхӑнать. Хӑш-пӗр вырӑнта, текста темиҫе тӗрлӗ те ӑнлантарни тӗл пулнӑ чухне, пӗр вариантне кӑна суйласа илнӗ.

Ҫӗнӗ Халала икӗ пин ҫула яхӑн ӗлӗкрех ҫырнӑ. Ҫав вӑхӑтранпа ӑна тӗнчери йышлӑ тата вак ҫӗршер халӑх чӗлхине куҫарнӑ; Библие куҫарнӑ чӗлхесен шутӗнче чӑваш чӗлхи те пур. Сӑваплӑ Ҫырнине чӑвашла куҫарнин историйӗ самаях анлӑ. Чӑвашла куҫарнӑ христианлӑх кӗнекисем 1800-мӗш ҫултан пичетленсе тухма пуҫлаҫҫӗ, чӑвашла тӑватӑ Евангели вара 1820-мӗш ҫулта Хусанта кун ҫути курать. Кивӗ чӑваш ҫырулӑхӗ анчахрах йӗркеленме тытӑннӑ пирки ку куҫарусенче нумай ҫитменлӗх тупма пулать ӗнтӗ, анчах та ҫакна манар мар: малтанхи чӑвашла Евангелие мӗн пур чӑваш прихучӗсене салатнӑ, ерипен пулин те, Библин тӗп ӑнлавӗсем йӗркеленме пуҫланӑ, чӑваш чӗлхи чиркӳ чӗлхи те пулас ҫул ҫине тӑнӑ. Хальхи вӑхӑтра ҫак Евангели кивӗ чӑваш ҫырулӑхӗн палӑкӗ шутланать.

XIX ӗмӗр вӗҫӗнче ҫӗнӗ чӑваш ҫырулӑхӗ пуҫланса каять. Ӑна пуҫарса яраканӗ – ҫутта кӑлараканӑмӑр Иван Яковлевич Яковлев (1848-1930 ҫҫ.). Вӑл 1873-1890-мӗш ҫулсенче Евангелин уйрӑм кӗнекисене чӑвашла куҫарса пичетлет. 1890-мӗш ҫулта вара тӑватӑ Евангели кун ҫути курать. Тулли Ҫӗнӗ Халал 1911-мӗш ҫулта Чӗмпӗрте «Пирӗн Туррӑмӑр Иисус Христос хунӑ сӑмах» ятпа пичетленсе тухать. Ҫапла майпа, Иван Яковлевич Яковлев пархатарне пула, чӑвашсем Турӑ Сӑмахне тӑван чӗлхепе вулама пуҫлаҫҫӗ. 1872-1917-мӗш ҫулсенче чӑвашла тухнӑ христианлӑх кӗнекисен шучӗ 439 кӗнекене ҫитет, чӑваш чӗлхи чиркӳ чӗлхи те пулса каять. Хальхи вӑхӑтра Шупашкар тата Чӑваш епархийӗнчи чиркӳсенчен ытларахӑшӗнче кӗлӗсене чӑвашла ирттереҫҫӗ.

Библие чӑвашла куҫарас ӗҫ XX ӗмӗр вӗҫнелле ҫӗнӗрен вӑй илет. Ку ӗҫре Библи куҫарӑвӗн институчӗн тӳпи питӗ пысӑк. Паянхи кунччен Библи куҫарӑвӗн институчӗ, репринтлӑ кӑларӑмсене шута илмесен, Сӑваплӑ Ҫырнин ҫак ҫӗнӗ куҫарӑвӗсене чӑвашла пичетлесе кӑларнӑ: «Лука пӗлтернӗ Ырӑ Хыпар» (1999 ҫ.), «Ырӑ Хыпар» (2001 ҫ.), «Ача-пӑча Библийӗ» (2006 ҫ.) тата ытт. те.

Юлашкинчен калани

Ҫак ҫӗнӗ куҫарӑва эпир халиччен пичетленсе тухнӑ ытти куҫарусенчен чаплӑрах тесшӗн мар. Калӑпӑр, И. Я. Яковлев куҫарӑвне пурте аван пӗлеҫҫӗ, тивӗҫлӗ хак параҫҫӗ, унпа чиркӳсенче усӑ кураҫҫӗ. Сирӗн алӑри ҫак кӗнекене вара ятарласа килте вулама хатӗрленӗ; эпир паянхи вулакана Библире пытарӑннӑ пахаран та паха пуянлӑхпа хальхи литература чӗлхипе паллашма майсем туса парас терӗмӗр.

Библи куҫарӑвӗн институчӗ Ҫӗнӗ Халалӑн чӑвашла куҫарӑвӗпе чылай ҫул хушши ӗҫленӗ куҫаруҫӑпа редакторсене тата ҫак текста пичетлесе кӑларма пулӑшакансене пурне те чун-чӗререн тав тӑвать.

Библи куҫарӑвӗн институтӗнче ӗҫлекенсем

Апокалипсис

Апокалипсис

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

1-мӗш сыпӑк

ТУРӐ СӐВАПЛӐ ИОАНН ТУРСӐМАХҪӐНА МАЛАШНЕХИНЕ УҪСА ПАНИ (АПОКАЛИПСИС)

Ҫак кӗнеке ҫинчен

1^1Малашлӑхра часах мӗн пулассине Хӑйӗн чурисене кӑтартас тесе, Турӑ Иисус Христоса малашнехине уҫса панӑ. Ҫӑвна Вӑл Хӑйӗн ангелӗ урлӑ Хӑйӗн чурине Иоана кӑтартнӑ+. 2Иоанн вара Турӑ Сӑмахӗ ҫинчен, Иисус Христос ҫирӗплетсе калани ҫинчен тата хӑй мӗн-мӗн курни-илтни ҫинчен каласа пӗлтернӗ+. 3Ҫак пророкла сӑмахсене вулакан, вӗсене итлекенсем тата унта мӗн ҫырнине тытса пурӑнакансем телейлӗ, мӗншӗн тесен вӑхӑт ҫывӑх ӗнтӗ+.

Ҫичӗ чиркӗве салам яни

4-5Асири ҫичӗ чиркӗве – Иоанран: сире Пурринчен, Пулнинчен, Пулассинчен, Унӑн престолӗ умӗнчи ҫичӗ сывлӑшран тата Иисус Христосран ырӑлӑхпа канӑҫлӑх пултӑр. Иисус ҫирӗплетсе пӗлтерни чӑн. Вӑл – вилнисенчен чи малтан чӗрӗлсе тӑнӑскер, ҫӗр ҫинчи патшасемпе хуҫаланаканскер. Вӑл пире юратнӑран Хӑйӗн Юнӗпе пирӗн ҫылӑхсенчен хӑтарнӑ,+
6Хӑйӗн Ашшӗ, Туррӑмӑр, умӗнче пире патшалла священниксем тунӑ. Вӑл ӗмӗр-ӗмӗрех мухтавлӑ та хӑватлӑ пултӑр! Аминь.+
7Акӑ, Вӑл пӗлӗтсем ҫинче килӗ те, Ӑна пурте, ҫав шутрах Хӑйне пӑталаса сӑнӑпа чикнисем те, курӗҫ. Ҫӗр ҫинчи мӗн пур йӑхсем Унӑн умӗнче татӑлса йӗрӗҫ. Ҫапла пулӗ, аминь. 8«Эпӗ – Альфа тата Омега[*], пуҫламӑшӗ тата вӗҫӗ, – тет Хуҫамӑр. – Эпӗ – Пурри те, Пулни те, Пуласси те, Пурне те тытса тӑракан».

Христос курӑнни

9Эпӗ, Иоанн тӑванӑр, Иисус Христосӑн патшалӑхне кӗрес тесе, Вӑл тӳснӗ пек асапа сирӗнпе пӗрле тӳсетӗп. Мана Турӑ Сӑмахне вӗрентнӗшӗн, Иисус Христос ҫинчен ҫирӗплетсе пӗлтернӗшӗн Патмос утравӗ ҫине ячӗҫ+. 10Пӗррехинче, вырсарни кун, Святой Сывлӑш витӗмӗпе эпӗ хам хыҫӑмра труба сасси пек хӑватлӑ сасӑ илтрӗм. «Эпӗ – Альфа тата Омега, Малтанхи тата Кайранхи[*], – терӗ ҫав сасӑ+. 11– Хӑвна мӗн курӑннине йӑлтах кӗнекелесе ҫыр та Асири чиркӳсене: Ефеса та, Смирнӑна та, Пергама та, Фиатирӑна та, Сардиса та, Филадельфине те, Лаодикине те яр». 12Хампа калаҫаканни кам сасси-ши тесе, эпӗ хыҫалалла ҫавӑрӑнса пӑхрӑм. Вара, ҫавӑрӑнса пӑхсан, ҫичӗ ылтӑн ҫутаткӑҫ куртӑм. 13Ҫутаткӑҫсем хушшинче Этем Ывӑлӗ евӗрлӗскер тӑратчӗ. Хӑй вӑрӑм тум тӑхӑннӑ, кӑкӑр урлӑ ылтӑн хӑю ҫыхнӑ+. 14Пуҫӗ те, ҫӳҫӗ те Унӑн шурӑ ҫӑм пек, юр пек шап-шурӑччӗ, куҫӗсем вут ҫулӑмӗ евӗрччӗ+. 15Урисем Унӑн шӑранса тӑракан пӑхӑр пекчӗ, сасси шыв кӗрлени пекчӗ. 16Сылтӑм аллине Вӑл ҫичӗ ҫӑлтӑр тытнӑччӗ, ҫӑварӗнчен ик енӗ те ҫивӗч хӗҫ тухса тӑратчӗ, сӑнӗ-пичӗ вара Унӑн хӗртсе пӑхакан хӗвелччӗ+.

17Ӑна курсассӑнах эпӗ Унӑн ури умне вилнӗ пек ӳкрӗм. Вара Вӑл ман ҫине сылтӑм аллине хурса ҫапла каларӗ: «Ан хӑра. Эпӗ – Малтанхи те, Кайранхи те+. 18Эпӗ – чӗрӗ. Эпӗ вилнӗччӗ, акӑ, курсам: Эпӗ ӗмӗр-ӗмӗрех пурӑнатӑп, аминь. Тамӑкпа вилӗм ҫӑраҫҫисем те Манра+. 19Ӗнтӗ ху мӗн курнине, мӗн пуррине тата ҫакӑн хыҫҫӑн мӗн пулассине ҫырса хур. 20Эсӗ Манӑн аллӑмра курнӑ ҫичӗ ҫӑлтӑр тата ҫичӗ ҫутаткӑҫ акӑ мӗне пӗлтереҫҫӗ: ҫичӗ ҫӑлтӑр вӑл – ҫичӗ чиркӗвӗн ангелӗсем, эсӗ курнӑ ҫичӗ ҫутаткӑҫ вара – ҫичӗ чиркӳ».

2-мӗш сыпӑк

Ефесри чиркӗве янӑ ҫыру

2^1«Ефес чиркӗвӗн ангелне ҫырса яр: „Хӑйӗн сылтӑм аллинче ҫичӗ ҫӑлтӑр Тытса тӑракан, ҫичӗ ылтӑн ҫутаткӑҫ хушшинче Ҫӳрекен ҫапла калать, те:+
2Санӑн ӗҫӳсене те, тӑрӑшулӑхна та, чӑтӑмлӑхна та пӗлетӗп. Эсӗ пӑсӑк ҫынсене тӳсме пултарайманнине те пӗлетӗп. Апостол мар ҫинчех хӑйсене апостол текенсене эсӗ тӗрӗслесе пӑхнӑ та вӗсем суеҫӗсем кӑна пулнине тупса палӑртнӑ+. 3Сана нумай тӳсме лекет, эсӗ чӑтӑмлӑ, Манӑн ятӑмшӑн ывӑна пӗлми ӗҫлетӗн. 4Анчах та Манӑн сана асӑрхаттарса каламалли те пур: санра халӗ малтанхи юратулӑху ҫук. 5Ҫапла вара, ху еплерех чун ҫӳллӗшӗнчен ӳкнине аса ил те ӳкӗн, малтанхиллех ӗҫлесе пурӑн. Апла тумасан, часах сан патна пырӑп, ҫутаткӑҫна вырӑнӗнчен хускатӑп. 6Ҫапах та николаитсен[*] ӗҫне-хӗлне эсӗ Манашкалах курайманнишӗн сана ырламалла. 7Сывлӑш чиркӳсене мӗн каланине илтме хӑлха пурри илттӗр. Ҫӗнтерекене Эпӗ Туррӑн райӗ варринчи пурӑнӑҫ йывӑҫҫин ҫимӗҫне ҫиме ирӗк парӑп“»+.

Смирнӑри чиркӗве янӑ ҫыру

8«Смирна чиркӗвӗн ангелне те ҫырса яр: „Малтанхи тата Кайранхи, Вилнӗскер, акӑ, Чӗрӗскер, ҫапла калать, те:+
9Санӑн ӗҫӳсене, хуйху-суйхуна та, чухӑнлӑхна та (тӗрӗссипе, эсӗ – пуян) пӗлетӗп. Хӑйсене иудей текенсем сан пирки усал калаҫаҫҫӗ. Вӗсем иудейсем мар – шуйттан пухӑвӗ+. 10Хӑвна тӳсме лекессинчен нимӗнрен те ан хӑра. Акӑ, сире тӗрӗслесе пӑхас тесе, сирӗнтен хӑшне-пӗрне шуйттан тӗрмене хуптарӗ, унта эсир пӗр вунӑ кун тертленӗр. Вилмелле пулсан та, ӗненӳпех вил, вара Эпӗ сана пурӑнӑҫ пуҫ кӑшӑлне тӑхӑнтартӑп+. 11Сывлӑш чиркӳсене мӗн каланине илтме хӑлха пурри илттӗр. Ҫӗнтерекене иккӗмӗш вилӗм сӑтӑр тӑваймӗ“»+.

Пергамри чиркӗве янӑ ҫыру

12«Пергам чиркӗвӗн ангелне те ҫырса яр: „Икӗ енӗ те ҫивӗч Хӗҫли ҫапла калать, те:+
13Санӑн ӗҫӳсене, эсӗ шуйттанӑн престолӗ ларнӑ вырӑнта пурӑннине пӗлетӗп. Сирӗн патӑрта, шуйттан пурӑнакан ҫӗрте, Ман ҫинчен пӗлтерекен шанчӑклӑ Антипӑна вӗлерчӗҫ. Эсӗ ҫав вӑхӑтра та Ман ятӑма тытса пынине, Мана ӗненме пӑрахманнине пӗлетӗп. 14Анчах та Манӑн сана кӑштах асӑрхаттарса каламалли те пур: унта, сан патӑнта, хӑшӗ-пӗрисем Валаам вӗрентӗвне тытса пыраҫҫӗ. Ҫавскер Валака Израиль ҫыннисене илӗртсе улталама вӗрентрӗ, ҫавӑнпа вӗсем чӳк ҫимӗҫне ҫиеҫҫӗ, аскӑнланса пурӑнаҫҫӗ+. 15Сан патӑнта тата николаитсен вӗрентӗвне тытса пыракансем те пур, Эпӗ вӗсен вӗрентӗвне кураймастӑп+. 16Ӳкӗн! Апла тумасан, часах сан патна пырӑп, ҫав ҫынсемпе чӗлхе-ҫӑварӑм хӗҫӗпе ҫапӑҫӑп+. 17Сывлӑш чиркӳсене мӗн каланине илтме хӑлха пурри илттӗр. Ҫӗнтерекене Эпӗ курӑнми маннӑ ҫиме ирӗк парӑп, шурӑ чул парнелӗп. Ҫав чул ҫине илекеннисӗр пуҫне урӑх никам та пӗлмен ҫӗнӗ ят ҫырса хунӑ“»+.

Фиатирӑри чиркӗве янӑ ҫыру

18«Фиатира чиркӗвӗн ангелне те ҫырса яр: „Вут ҫулӑмӗ евӗр куҫлӑ, шӑранакан пӑхӑр пек ураллӑ Турӑ Ывӑлӗ ҫапла калать, те:+
19Санӑн ӗҫӳсене те, юратулӑхна та, Турӑшӑн ӗҫленине те, ӗненӗвне те, чӑтӑмлӑхна та пӗлетӗп. Тата хальхи ӗҫӳсем малтанхинчен пысӑкрах пулнине те пӗлетӗп. 20Анчах та Манӑн сана кӑштах асӑрхаттарса каламалли пур: эсӗ хӑйне пророк теекен хӗрарӑма, Иезавеле, чармастӑн. Вӑл вара Манӑн чурамсене аскӑнланса пурӑнма, чӳк ҫимӗҫӗ ҫиме улталаса вӗрентет+. 21Эпӗ ӑна пӑсӑк ӗҫӗсенчен ӳкӗнмешкӗн вӑхӑт парсаттӑм, анчах та вӑл ӳкӗнмерӗ+. 22Акӑ, Эпӗ ӑна ҫавӑншӑн вырӑнпах выртмалла тӑвӑп. Унпа пӗрле ҫылӑха кӗрсе пурӑннисем ҫине вара, хӑйсен ӗҫӗсемшӗн ӳкӗнмесен, пысӑк хуйхӑ ярӑп. 23Эпӗ ун хыҫҫӑн каякансем ҫине вилӗм ярӑп, вара Эпӗ ҫынсен шухӑш-туйӑмне Тӗрӗслекенӗ пулнине пур чиркӳсем те ӑнланӗҫ. Эпӗ сире кашнинех ӗҫӗрсене кура тавӑрса парӑп+. 24Эсир Фиатирӑра пурӑнакан ытти хӑш-пӗр ҫынсемпе пӗрле ҫав вӗрентӳ хыҫҫӑн каймастӑр, „шуйттанлӑхӑн шырланӗ“ текенни мӗнне пӗлместӗр. Ҫавӑнпа та сире пурне те ҫакна калатӑп: „Эпӗ сирӗн ҫине урӑх ҫӗклем хумӑп“. 25Эпӗ пыриччен вара эсир халиччен мӗне тытса пынӑ, ҫавнах тытса пурӑнӑр+. 26-27Ҫӗнтерекене, Манӑн ӗҫӗмсене вӗҫне ҫитичченех туса пыракана, Эпӗ Хамӑн Аттемрен урӑх халӑхсемпе хуҫаланма епле ирӗк илнӗ, ҫапла ирӗк парӑп. Вӑл вара ҫав халӑхсене тимӗр туяпа пӑхӑнтарӗ, вӗсем тӑм савӑт-сапа пек ванса пӗтӗҫ+. 28Ҫӗнтерекене тата шурӑмпуҫ ҫӑлтӑрӗ парӑп. 29Сывлӑш чиркӳсене мӗн каланине илтме хӑлха пурри илттӗр“»+.

3-мӗш сыпӑк

Сардисри чиркӗве янӑ ҫыру

3^1«Сардис чиркӗвӗн ангелне те ҫырса яр: Туррӑн ҫичӗ сывлӑшӗпе ҫичӗ ҫӑлтӑр Пурри ҫапла калать, те: „Санӑн ӗҫӳсене пӗлетӗп. Ӗненекен ушкӑн ятлӑ пулин те, санӑн чиркӗвӳ чӗрӗ мар, вилӗ+. 2Сыхӑ пул, пӗтес патне ҫитнине те пулин упраса хӑвар. Санӑн ӗҫӳсем Туррӑм умӗнче тивӗҫсӗррине Эпӗ куратӑп. 3Эппин хӑвна мӗн вӗрентнине, мӗн каланине аса ил те, ҫавсене пӑхӑнса, ӳкӗн. Эсӗ сыхӑ тӑмасассӑн, Эпӗ сан патна, вӑрӑ пек, кӗтмен вӑхӑтра пырӑп, хӑш самантра пырасса эсӗ сисеймӗн те+. 4Ҫапах та санӑн патӑнта, Сардисра, хӑйсен таса тумне вараламан темиҫе ҫын пур. Вӗсем Манпа пӗрле шурӑ тумтирпе ҫӳреме тивӗҫ пулӗҫ+. 5Ҫӗнтерекен шурӑ тумтир тӑхӑнӗ. Эпӗ унӑн ятне пурӑнӑҫ кӗнекинчен чӗрсе пӑрахмӑп, ҫав ят ҫинчен Аттемпе Унӑн ангелӗсене каласа пӗлтерӗп+. 6Сывлӑш чиркӳсене мӗн каланине илтме хӑлха пурри илттӗр“»+.

Филадельфири чиркӗве янӑ ҫыру

7«Филадельфи чиркӗвӗн ангелне те ҫырса яр: Давид патша ҫӑраҫҫийӗ Унра, Вӑл уҫнине никам та хупаймӗ, Вӑл хупнине никам та уҫаймӗ. Ҫавӑ – Сӑвапли, Чӑнни – ҫапла калать, те: 8„Эпӗ санӑн ӗҫӳсене пӗлетӗп. Акӑ, Эпӗ санӑн умӑнти алӑка уҫрӑм, ӑна никам та хупаймӗ. Ҫирӗп вӑй-халлӑ мар пулин те, эсӗ Манӑн сӑмахӑма упраса хӑварайрӑн, Ман ятӑмран тунмарӑн. 9Акӑ ӗнтӗ, Эпӗ хайхи шуйттан пухӑвӗнчи ҫынсене, чунӗпе иудей мар ҫинчех хӑйсене иудей текен суеҫӗсене, санӑн уру умне ӳксе пуҫҫапмалла тӑвӑп. Вара вӗсем Эпӗ сана юратнине пӗлӗҫ+. 10Ҫӗр ҫинчи ҫынсене илӗртсе улталамашкӑн пӗтӗм тӗнчене йывӑр тӗрӗслев пулӗ. Эпӗ сана чӑтӑмлӑ пулма хушнине эсӗ упраса хӑвартӑн, ҫавӑнпа йывӑр тӗрӗслев вӑхӑтӗнче Эпӗ те сана упраса хӑварӑп+. 11Акӑ, Эпӗ часах пырӑп. Ҫӗнтерекенӗн пуҫ кӑшӑлне хывса ан илччӗр тесен, эсӗ мӗн пуррине ҫирӗп тытса пыр+. 12Ҫӗнтерекене Эпӗ Туррӑмӑн Ҫуртӗнче тӗреклӗх юпи тӑвӑп, вӑл Турӑ Ҫуртӗнчех юлӗ. Ун ҫине Эпӗ Туррӑм ятне, ҫӳл тӳперен, Туррӑм патӗнчен анакан Туррӑм хулин – ҫӗнӗ Иерусалимӑн – ятне тата Хамӑн ҫӗнӗ ятӑма ҫырса хурӑп+. 13Сывлӑш чиркӳсене мӗн каланине илтме хӑлха пурри илттӗр“»+.

Лаодикири чиркӗве янӑ ҫыру

14«Лаодики чиркӗвӗн ангелне те ҫырса яр: шанчӑклӑ та чӑн ҫирӗплетсе калакан Аминь, Турӑ пултарнин пуҫламӑшӗ, ҫапла калать, те:+
15„Санӑн ӗҫӳсене пӗлетӗп. Эсӗ сивӗ те мар, вӗри те мар. Ах, эсӗ сивӗ е вӗри пулинччӗ! 16Анчах та эсӗ сивӗ те мар, вӗри те мар, лӗп пулнӑран Эпӗ сана Хамӑн чӗлхе-ҫӑварӑмран кӑларса пӑрахӑп. 17„Ҫитменни ман нимӗн те ҫук, эпӗ пуйрӑм, эпӗ пуян,“ – тетӗн эсӗ. Ху вара телейсӗр те мӗскӗн, кӗлмӗҫ, суккӑр, ҫаппа-ҫарамас пулнине те пӗлместӗн+. 18Эпӗ сана акӑ мӗнле канаш паратӑп: пуяс тетӗн пулсан Манран вутпа тасалнӑ ылтӑн туян. Хӑвӑн намӑсна, ҫарамаслӑхна пытармашкӑн вара Манран шурӑ тумтир туянса тӑхӑн. Куҫна вара, куракан пултӑр тесе, куҫ эмелӗ сӗр+. 19Эпӗ кама юрататӑп, ҫавна питлетӗп, айӑплатӑп. Ҫавӑнпа чунна ҫунтар, ӳкӗн+. 20Акӑ, Эпӗ алӑк умӗнче шаккаса тӑратӑп. Кам Манӑн сассӑма илтсе алӑкне уҫӗ, Эпӗ ун патне кӗрӗп те унпа пӗрле тӑванлӑх апачӗ ҫийӗп, Манпа пӗрле вӑл та ҫийӗ+. 21Ҫӗнтерекене Эпӗ Хампа пӗрле престолӑм ҫине ларма ирӗк парӑп. Эпӗ Хам та, ҫавнашкалах ҫӗнтерсе, Аттемпе пӗрле Унӑн престолӗ ҫине лартӑм+. 22Сывлӑш чиркӳсене мӗн каланине илтме хӑлха пурри илттӗр“»+.

4-мӗш сыпӑк

Иоана тӳпери курӑнни

4^1Унтан эпӗ пӑхрӑм та, акӑ, тӳпенелле уҫӑлнӑ алӑк куртӑм. Вара хампа маларах калаҫнӑ труба сасси пек сасӑ каллех манпа калаҫа пуҫларӗ. «Кунта хӑпар, эпӗ сана малашне мӗн пулассине кӑтартӑп», – терӗ вӑл+. 2Ҫав самантрах Святой Сывлӑш витӗмӗпе курӑну пулчӗ. Акӑ, тӳпери престол курӑнчӗ, престол ҫинче вара Лараканӗ пур+. 3Лараканӗ ясписпа сардис текен хаклӑ йышши чулсем евӗр йӑлтӑртатать, престол тавра изумруд пек асамат кӗперӗ. 4Престол йӗри-тавра тата тепӗр ҫирӗм тӑватӑ престол, вӗсем ҫинче ҫирӗм тӑватӑ ватӑ ларать. Хӑйсем шап-шурӑ тумтир тӑхӑннӑ, пуҫӗсем ҫинче – ылтӑн пуҫ кӑшӑлӗсем+. 5Престолран ҫиҫӗм ҫиҫсе тухать, аслати сасси, кӗрлев илтӗнсе тӑрать. Престол умӗнче вутлӑн ҫунакан ҫичӗ ҫутаткӑҫ – Туррӑн ҫичӗ сывлӑшӗ+.

6Престол умӗнче вара витӗр курӑнакан пӑр пек кӗленче тинӗс. Тата престол умӗнче те, йӗри-тавра та тӑватӑ чӗр чун, куҫӗсем хӑйсен малта та, кайра та темӗн чухлӗ+. 7Пӗр чӗр чунӗ арӑслан евӗрлӗ, тепри вӑкӑр евӗрлӗ, виҫҫӗмӗшӗ этем сӑнлӗ, тӑваттӑмӗшӗ вӗҫекен ӑмӑрт кайӑк евӗрлӗ. 8Тӑватӑ чӗр чунӗн те кӗлетки тавра ултшар ҫунат, ҫунат айӗсем куҫлӑ-куҫлӑ. Тӑватӑ чӗр чунӗ те кунӗн-ҫӗрӗн татти-сыпписӗр ҫапла кӑшкӑрса хыттӑн мухтаҫҫӗ: «Пурне те тытса тӑракан Хуҫа Турӑ, Пулни, Пурри, Пуласси – Святой, Святой, Святой!» 9Ҫав чӗр чунсем престол ҫинче Ларакана, ӗмӗр-ӗмӗрех Пурӑнакана мухтанӑ, чысланӑ, тав тунӑ чухне 10ҫирӗм тӑватӑ ватӑ хайхи Ларакан умне, ӗмӗр-ӗмӗрех Пурӑнакан умне ӳке-ӳке пуҫҫапаҫҫӗ. Вӗсем хӑйсен пуҫ кӑшӑлӗсене престол умне хурса ҫапла калаҫҫӗ: 11«Хуҫа Туррӑмӑр, Эсӗ мухтав та, чыс та, вӑй-хӑват та илме тивӗҫлӗ, мӗншӗн тесен пурне те Эсӗ пултарнӑ, пурте Санӑн ирӗкӳпе пурӑнать, пурте Санӑн ирӗкӳпе пулнӑ»+.

5-мӗш сыпӑк

Ҫыру тӗркемӗ тата Путек

5^1Унтан эпӗ престол ҫинче Лараканӑн сылтӑм аллинчи ҫыру тӗркемне – кӗнекене – асӑрхарӑм. Тӗркемӗн икӗ енне те ҫырнӑччӗ, ӑна ҫичӗ сӑркӑч пичетпе пичетленӗччӗ+. 2Вара эпӗ хӑватлӑ ангела куртӑм, вӑл хыттӑн ҫапла каларӗ: «Пичет сӑркӑчне хӑйпӑтса ҫак кӗнекене уҫма тивӗҫли кам пур?» 3Анчах та кӗнекене уҫма тата пӑхма пултаракан тӳпере те, ҫӗр ҫинче те, ҫӗр айӗнче те тупӑнмарӗ. 4Эпӗ ҫак кӗнекене уҫса вулама, ун ӑшне пӑхма та пулин тивӗҫли никам та тупӑнманшӑн чылай йӗтӗм. 5Вара ватӑсенчен пӗри мана ҫапла каларӗ: «Ан йӗр. Акӑ Иуда йӑхӗнчен тухнӑ арӑслан, Давид тӑхӑмӗ ҫӗнтерчӗ. Вӑл ҫичӗ пичет сӑркӑчне хӑйпӑтса кӗнекене уҫма пултарать»+.

6Эпӗ пӑхрӑм та, акӑ, престол умӗнче, тӑватӑ чӗр чунпа ватӑсем хушшинче пусса Турра кӳнӗ путек пек Путек тӑнине куртӑм. Вӑл ҫичӗ мӑйракаллӑ та ҫичӗ куҫлӑ, ку – Туррӑн пӗтӗм ҫӗр ҫине янӑ ҫичӗ сывлӑшӗ+. 7Хайхи Путек престол ҫинче Ларакан патне пычӗ те Унӑн сылтӑм аллинчи кӗнекене илчӗ. 8Вӑл ҫав кӗнекене илсенех ҫирӗм тӑватӑ ватӑ хайхи Путек умне ӳксе пуҫҫапрӗҫ. Вӗсенчен кашнин аллинчех кӗсле тата ырӑ шӑршӑллӑ фимиам тултарнӑ ылтӑн савӑтчӗ; ку вӑл – сӑваплӑ ҫынсен кӗлли+. 9Хӑйсем ҫапла каласа ҫӗнӗ юрӑ юрлаҫҫӗ: «Кӗнекене илсе пичете хӑйпӑтма Эсӗ тивӗҫлӗ, мӗншӗн тесен Сана пусса Турра кӳчӗҫ. Эсӗ пире, тӗрлӗ йӑх-ӑру, тӗрлӗ чӗлхеллӗ тӗрлӗ халӑх ҫыннисене, Турӑ валли Хӑвӑн Юнупа тӳлесе илтӗн+. 10Эсӗ пире Туррӑмӑрӑн патшалла священникӗсем турӑн, ӗнтӗ ҫӗр ҫинче эпир хуҫаланӑпӑр!»+
11Унтан пӑхрӑм та престол тавра пухӑннӑ чӗр чунсене, ватӑсене тата йышлӑ ангелсене куртӑм, вӗсен сассине илтрӗм. Ангелсен шучӗ вуншар пинччӗ, пин-пинччӗ+. 12Вӗсем вӑйлӑ саслӑн ҫапла калаҫҫӗ: «Пусса Турра кӳнӗ Путек вӑй-хӑватпа пуянлӑх, ӑслӑлӑхпа ҫирӗплӗх, чыс та, мухтав та, пиллӗх те илме тивӗҫлӗ!»+
13Унтан эпӗ тӳпери тата ҫӗр ҫинчи, ҫӗр айӗнчи тата тинӗсри мӗн пур чӗрӗ чун ҫапла каланине илтрӗм: «Престол ҫинче Ларакана тата Путеке ӗмӗр-ӗмӗрех пиллӗх те, чыс та, мухтав та, вӑй-хӑват та пултӑр!»+
14«Аминь!» – терӗҫ тӑватӑ чӗр чун. Вара ҫирӗм тӑватӑ ватӑ ӗмӗр-ӗмӗр Пурӑнакана ӳксе пуҫҫапрӗҫ+.

6-мӗш сыпӑк

Пичетсене илни

6^1Унтан эпӗ Путек ҫичӗ пичетрен пӗрремӗшне хӑйпӑтса илнине куртӑм. Вара тӑватӑ чӗр чунран пӗри аслати сассиллӗн: «Килсе кур!» – тенине илтрӗм+. 2Ҫавӑнтах пӑхрӑм та, акӑ, хам умра шурӑ ут куртӑм. Юланутҫи аллине ухӑ тата хӑйне панӑ пуҫ кӑшӑлӗ тытнӑ. Хӑй ҫӗнтермешкӗн тухнӑ ҫӗнтерӳҫӗ пек пырать.

3Путек иккӗмӗш пичете хӑйпӑтса илчӗ те, иккӗмӗш чӗр чунӗ: «Килсе кур!» – тенине илтрӗм. 4Вара тепӗр ут, ҫӳрен-хӗрлӗскер, тухрӗ. Юланутҫине, ҫынсем пӗр-пӗрне вӗлерччӗр тесе, ҫӗр ҫинчи канӑҫлӑха илме ирӗк тата пысӑк хӗҫ панӑ+.

5Путек виҫҫӗмӗш пичете хӑйпӑтса илсен, виҫҫӗмӗш чӗр чунӗ: «Килсе кур!» – тенине илтрӗм. Вара пӑхрӑм та хура ут куртӑм. Юланутҫи аллине тараса тытнӑ. 6Унтан эпӗ тӑватӑ чӗр чун енчен килекен сасса илтрӗм. «Пӗр йӗкӗр ывӑҫ тулӑ пӗр динарий тӑрать, виҫӗ йӗкӗр ывӑҫ урпа та пӗр динарий тӑрать. Йывӑҫ ҫӑвӗпе хӗрлӗ эрехе вара ан тӗкӗн!» – терӗ ҫав сасӑ+.

7Путек тӑваттӑмӗш пичете хӑйпӑтса илсен, тӑваттӑмӗш чӗр чунӗ: «Килсе кур!» – тенине илтрӗм. 8Вара пӑхрӑм та шупка-турӑ ут куртӑм. Юланутҫи Вилӗм ятлӑ, ун хыҫҫӑн ҫӳрекенӗ – Тамӑк. Ҫав юланутҫӑна ҫӗрӗн тӑваттӑмӗш пайне хӗҫпе, выҫлӑхпа, вӗлерекен чир-чӗрпе, ҫӗр ҫинчи тискер кайӑксемпе пӗтерме ирӗк панӑ.

9Путек пиллӗкмӗш пичете хӑйпӑтса илсен, эпӗ парне вырӑнӗ айӗнче Турӑ сӑмахӗшӗн, Христос ҫинчен ҫирӗплетсе пӗлтернӗшӗн вӗлернисен чунӗсене куртӑм+. 10Вӗсем хыттӑн: «Святой тата Чӑн Патшамӑр! Мӗншӗн Эсӗ ҫак тарана ҫитсе те ҫӗр ҫинчи ҫынсене пирӗн юншӑн суд туса тавӑрмастӑн? Тата хӑҫанччен кӗтмелле?» – тесе ӳпкелешрӗҫ+. 11Унтан вӗсене пурне те шурӑ тумтир пачӗҫ, хӑйсем пекех вилес юлташӗсен, ӗненекен тӑванӗсен шучӗ тулса ҫитессе тата тепӗртак, лӑпкӑн кӗтме хушрӗҫ+.

12Путек улттӑмӗш пичете хӑйпӑтса илсен, ҫакна куртӑм: питӗ вӑйлӑн ҫӗр чӗтренчӗ, хӗвел хуйхӑ тумтирӗ пек хуралчӗ, уйӑх юнланнӑ пек хӗрелчӗ+. 13Смоква йывӑҫҫин пиҫсе ҫитмен ҫимӗҫӗсем вӑйлӑ ҫилпе ҫӗр ҫине тӑкӑннӑ пекех тӳпери ҫӑлтӑрсем ҫӗр ҫине тӑкӑнчӗҫ. 14Тӗрке пек чӗркенсе, тӳпе ҫухалчӗ, тусемпе утравсем пурте хӑйсен вырӑнӗнчен тапранса куҫрӗҫ+. 15Ҫӗр ҫинчи патшасем те, улпутсем те, пуянсем те, ҫар пуҫӗсем те, хуҫасем те, ытти мӗн пур чурасемпе ирӗклисем те ту хӑвӑлӗсемпе хушӑкӗсене пытанса пӗтрӗҫ. 16«Пирӗн ҫине ӳкӗр, – терӗҫ вӗсем тусемпе чулсене, – пире престол ҫинче Лараканӑн сӑнӗнчен тата Путек ҫиллинчен пытарса хӑварӑр!+
17Унӑн ҫиллин аслӑ кунӗ ҫитрӗ! Ҫак ҫилле кам тӳссе ирттерме пултарӗ?»

7-мӗш сыпӑк

Пичет лартса палӑртни

7^1Ҫакӑн хыҫҫӑн эпӗ тӑватӑ ангела куртӑм. Вӗсем, ҫӗр ҫине те, тинӗс ҫине те, нимӗнле йывӑҫ ҫине те ҫил ан вӗртӗр тесе, ҫӗрӗн тӑватӑ кӗтессинче ҫӗр ҫинчи тӑватӑ ҫиле чарса тӑраҫҫӗ. 2Унтан эпӗ хӗвел тухӑҫ енчен Чӗрӗ Туррӑн пичетне тытнӑ тепӗр ангел тухса хӑпарнине куртӑм. Ҫӗрпе тинӗсе сӑтӑр тума ирӗк панӑ тӑватӑ ангела вӑл вӑйлӑ саслӑн ҫапла каларӗ: 3«Хамӑр Туррӑмӑрӑн чурисен ҫамкисем ҫине пичет лартса палӑртса тухиччен ҫӗре те, тинӗсе те, йывӑҫсене те сӑтӑр ан тӑвӑр!»+
4Вара эпӗ пичетпе палӑртнисен хисепне илтрӗм: Израилӗн мӗн пур йӑхӗсенчен пичетпе палӑртнисем пурӗ ҫӗр хӗрӗх тӑватӑ пинччӗ. 5Иуда йӑхӗнчен вун икӗ пин ҫынна пичетпе палӑртнӑ; Рувим йӑхӗнчен – вун икӗ пин; Гад йӑхӗнчен – вун икӗ пин; 6Асир йӑхӗнчен – вун икӗ пин; Неффалим йӑхӗнчен – вун икӗ пин; Манассия йӑхӗнчен – вун икӗ пин; 7Симеон йӑхӗнчен – вун икӗ пин; Левий йӑхӗнчен – вун икӗ пин; Иссахар йӑхӗнчен – вун икӗ пин; 8Завулон йӑхӗнчен – вун икӗ пин; Иосиф йӑхӗнчен – вун икӗ пин; Вениамин йӑхӗнчен – вун икӗ пин.

9Вара эпӗ пӑхрӑм та, акӑ, никам шутласа кӑларайми йышлӑ халӑх куртӑм. Унта тӗрлӗ йӑх-ӑру, тӗрлӗ чӗлхеллӗ тӗрлӗ халӑх ҫыннисем. Вӗсем престол умӗнче, Путек умӗнче тӑраҫҫӗ. Хӑйсем шурӑ тумтир тумланнӑ, аллисене пальма турачӗсем тытнӑ+. 10Вӗсем вӑйлӑ саслӑн: «Ҫӑлӑнӑҫ престол ҫинче ларакан Туррӑмӑрпа Путекре!» – теҫҫӗ+. 11Престол тавра, ватӑсемпе тӑватӑ чӗр чун тавра, мӗн пур ангелсем тӑратчӗҫ. Вӗсем пурте престол умне ӳпне ӳксе Турра пуҫҫапрӗҫ+. 12«Аминь! Туррӑмӑра ӗмӗр-ӗмӗрех пиллӗхпе мухтав, ӑслӑлӑхпа тав, чыс та, вӑй-хӑват та, тӗреклӗх те пултӑр! Аминь», – терӗҫ вӗсем+.

13Ватӑсенчен пӗри калаҫа пуҫларӗ. «Ҫак шурӑ тумтирлисем камсем тата ӑҫтан килнине пӗлетӗн-и?» – тесе ыйтрӗ вӑл манран. 14«Ырӑ ҫыннӑм! Ӑна эсӗ хӑвах пӗлетӗн», – терӗм эпӗ. Вара вӑл мана ҫапла каларӗ: «Ку ҫынсем – тӗрӗслев асапӗ витӗр тухнисем. Вӗсем хӑйсен тумтирне Путек Юнӗпе ҫуса тасатнӑ, шуратнӑ+. 15Ҫавӑнпа вӗсем Турӑ престолӗ умӗнче тӑраҫҫӗ, Турӑ Ҫуртӗнче Уншӑн кунӗн-ҫӗрӗн тӑрӑшаҫҫӗ. Престол ҫинче Ларакан вара вӗсемпе пӗрле пурӑнӗ. 16Вӗсен ӗнтӗ текех нихӑҫан та хырӑмӗ выҫмӗ, ӑшӗ те хыпмӗ. Вӗсене нимӗнле хӗвел те, шӑрӑх та пӗҫертмӗ. 17Мӗншӗн тесен престол умӗнчи Путек вӗсен кӗтӳҫи пулӗ, вӗсене чӗрӗлӗх шывӗпе тапса тӑракан ҫӑлкуҫсем патне ертсе кайӗ. Турӑ вӗсен куҫӗнчи кирек епле куҫҫульне те шӑлса ярӗ»+.

8-мӗш сыпӑк

Ҫиччӗмӗш пичет тата ылтӑн тӗтӗркӗч

8^1Путек ҫиччӗмӗш пичете хӑйпӑтса илсессӗн, тӳпе шӑплӑха путрӗ, ҫапла ҫур сехете яхӑн тӑчӗ+. 2Вара эпӗ Турӑ умӗнче тӑракан ҫичӗ трубаллӑ ҫичӗ ангела куртӑм+. 3Унтан ылтӑн тӗтӗркӗч тытнӑ тепӗр ангел парне вырӑнӗ умне пырса тӑчӗ. Ӑна престол умӗнчи ылтӑн парне вырӑнӗ ҫине хумашкӑн пит нумай фимиам тата мӗн пур сӑваплӑ ҫынсен кӗллисене панӑччӗ+. 4Ангел аллинчи фимиамран тухакан тӗтӗм, сӑваплисенӗн кӗллипе пӗрле, Турӑ патне ҫӗкленетчӗ+. 5Унтан ангел парне вырӑнӗ ҫинчи вута тӗтӗркӗч ӑшне тултарчӗ те ӑна ҫӗр ҫине тӑкрӗ. Ҫав самантрах ҫӗр ҫинче аслати сасси кӗрлесе кайрӗ, ҫиҫӗм ялтӑртатрӗ, ҫӗр чӗтренме тытӑнчӗ+.

Ҫичӗ трубаллӑ ҫичӗ ангел

6Вара ҫичӗ трубаллӑ ҫичӗ ангел трубисене кӑшкӑртма хатӗрленчӗҫ.

7Пӗрремӗш ангелӗ трубине кӑшкӑртрӗ те, ҫӗр ҫине юнпа хутӑш вутлӑ пӑр ҫума пуҫларӗ. Вара ҫӗр ҫинчи йывӑҫсен виҫҫӗмӗш пайӗ тата пӗтӗм ешӗл курӑк ҫунса кайрӗ.

8Иккӗмӗш ангелӗ трубине кӑшкӑртрӗ те, темскер, вут-хӗм сирпӗтекен пысӑк ту пекскер, тинӗсе ӳкрӗ. Вара тинӗсӗн виҫҫӗмӗш пайӗ юн пулса тӑчӗ,+
9тинӗсри чӗрӗ чунсен виҫҫӗмӗш пайӗ вилсе пӗтрӗ, тинӗс ҫинчи карапсен те виҫҫӗмӗш пайӗ пӗтрӗ.

10Виҫҫӗмӗш ангелӗ трубине кӑшкӑртрӗ те, ҫутаткӑҫ пек ҫунса, тӳперен пысӑк ҫӑлтӑр ӳкрӗ. Вӑл юхан шывсемпе ҫӑлкуҫсен виҫҫӗмӗш пайӗ ҫине ӳкрӗ+. 11Ҫав ҫӑлтӑр Армути ятлӑччӗ. Вара ҫӗр ҫинчи юхан шывсен виҫҫӗмӗш пайӗ армути тутиллӗ пулса тӑчӗ. Вӑл йӳҫек шыва пула нумай-нумай ҫын вилсе пӗтрӗ.

12Тӑваттӑмӗш ангелӗ трубине кӑшкӑртрӗ те, хӗвелӗн виҫҫӗмӗш пайӗ, уйӑхӑн виҫҫӗмӗш пайӗ тата ҫӑлтӑрсен виҫҫӗмӗш пайӗ сӳнчӗ, тӗттӗмленсе ларчӗ. Ҫавна пула кунӑн виҫҫӗмӗш пайӗ, ҫӗрӗн виҫҫӗмӗш пайӗ пекех, ҫутӑсӑр тӑрса юлчӗ. 13Унтан эпӗ пӑхрӑм та ҫӳл тӳпере вӗҫсе пыракан ангела куртӑм. Вӑл вӑйлӑ саслӑн: «Юлашки виҫӗ ангел кӑшкӑртма хатӗрленеҫҫӗ, вӗсен трубисен сассисене илтсессӗн ҫӗр ҫинче пурӑнакансене хуйхӑ пулӗ, хуйхӑ, хуйхӑ!» – терӗ.

9-мӗш сыпӑк

9^1Пиллӗкмӗш ангелӗ трубине кӑшкӑртрӗ те, эпӗ тӳперен ҫӗр ҫине ҫӑлтӑр ӳкнине куртӑм. Ҫӑлтӑрне тӗпсӗрлӗхе уҫмалли ҫӑраҫҫи панӑччӗ+. 2Вӑл вара тӗпсӗрлӗх шӑтӑкне уҫрӗ те, унтан, пысӑк кӑмака анинчен тухнӑ евӗр, тӗтӗм палкаса тухрӗ. Тӗпсӗрлӗхрен йӑсӑрланакан тӗтӗмпе вара хӗвел те, сывлӑш та тӗттӗмленчӗ. 3Тӗтӗм ӑшӗнчен хӗрлӗ шӑрчӑксем йӑтӑнса тухрӗҫ, вӗсене ҫӗр ҫинчи скорпионӑнни пек вӑй-хӑват панӑччӗ. 4Анчах та хӗрлӗ шӑрчӑксене ҫӗр ҫинчи ешӗл йывӑҫ-курӑка сӑтӑр тума чарнӑ, ҫамкисем ҫине Турӑ пичечӗ лартса палӑртман ҫынсене ҫеҫ сӑтӑр тума каланӑ+. 5Хӗрлӗ шӑрчӑксене ҫав ҫынсене вӗлерме хушман, вӗсен ҫынсене пилӗк уйӑха яхӑн асап кӑтартмалла пулнӑ. Скорпион сӑхнипе ҫын епле асапланать, хӗрлӗ шӑрчӑксем те ҫавнашкалах асаплантармалла. 6Ун чухне ҫынсем вилӗм шырӗҫ, анчах ӑна тупаймӗҫ; вилесшӗн пулӗҫ, анчах вилӗм вӗсенчен тарӗ.

7Хӗрлӗ шӑрчӑксем ҫапӑҫӑва хатӗр ҫар лашисем евӗрлӗччӗ. Вӗсен пуҫӗ ҫинче ылтӑн пуҫ кӑшӑлӗ пеккиччӗ, сӑнӗпе вара вӗсем этем евӗрлӗрехчӗ. 8Ҫӑмӗсем вӗсен хӗрарӑм ҫӳҫӗ пек, шӑлӗсем арӑслан шӑлӗ пек. 9Ҫийӗсенче вӗсен ҫар тумтирӗ пек тимӗр тумтир, ҫуначӗсен шавӗ вара ҫапӑҫӑва ыткӑнакан йышлӑ лашасен тата ҫар ураписен шавӗ-кӗмсӗртетӗвӗ евӗр. 10Хӗрлӗ шӑрчӑксен хӳри вӗҫӗнче скорпион сӑнни пек сӑнӑ, ҫынсене сӑтӑр тумашкӑн вӗсене пилӗк уйӑха яхӑн ирӗк панӑ. 11Хӗрлӗ шӑрчӑксен патши – тӗпсӗрлӗх ангелӗ, еврейла ӑна Аваддон теҫҫӗ, грекла – Аполлион[*]. 12Пӗр хуйхӑ иртрӗ, акӑ, ун хыҫӗнчен тепӗр икӗ хуйхӑ килет+.

13Улттӑмӗш ангелӗ трубине кӑшкӑртрӗ те, вара эпӗ сасӑ илтрӗм. Ҫав сасӑ Турӑ умӗнчи ылтӑн парне вырӑнӗн тӑватӑ мӑйракинчен пӗр харӑс тухать. 14«Ефрат ятлӑ аслӑ юхан шыв хӗрринчи сӑнчӑрланӑ тӑватӑ ангела ирӗке яр», – терӗ ҫав сасӑ трубаллӑ улттӑмӗш ангела+. 15Вара хайхи тӑватӑ ангела ирӗке ячӗҫ. Вӗсене ҫӗр ҫинчи ҫынсен виҫҫӗмӗш пайне вӗлермешкӗн ҫак сехет, ҫак кун, ҫак уйӑх, ҫак ҫул валли хатӗр тӑратнӑ пулнӑ. 16Эпӗ утлӑ ҫарӑн хисепне илтрӗм: унӑн йышӗ ик ҫӗр хут пин-пинччӗ. 17Мана курӑнура лашасемпе юланутҫӑсем акӑ еплерех курӑнчӗҫ. Вӗсем ҫинче вут пек хӗрлӗ, гиацинт пек кӑвак, кӳкӗрт пек сарӑ ҫар тумтирӗ. Лашисен пуҫӗсем арӑслан пуҫӗ пек, ҫӑварӗсенчен вутпа тӗтӗм тата кӳкӗрт чашласа тухать. 18Вӗсен ҫӑварӗсенчен тухакан ҫак виҫӗ инкекпе – вутпа, тӗтӗмпе тата кӳкӗртпе – ҫынсен виҫҫӗмӗш пайӗ вилсе пӗтрӗ. 19Лашисен вӑй-хӑвачӗ ҫӑварӗсемпе хӳрисенчеччӗ, хӳрисем вара ҫӗленсем пекчӗ. Вӗсем ҫав ҫӗлен пуҫлӑ хӳрисемпе сӑха-сӑха ҫынсене пӗтеретчӗҫ.

20Ҫак виҫӗ инкекпе вилмесӗр юлнисем хӑйсен ӗҫӗсемшӗн ӳкӗнмерӗҫ. Вӗсем усал сывлӑшсене тата ылтӑн, кӗмӗл, пӑхӑр, чул, йывӑҫ кӗлеткесене – курма та, илтме те, ҫӳреме те пултарайманскерсене – пурпӗрех пуҫҫапма пӑрахас темерӗҫ+. 21Хӑйсем ҫын вӗлернӗшӗн те, тухатнӑшӑн та, аскӑнланнӑшӑн та, вӑрланӑшӑн та пурпӗрех ӳкӗнмерӗҫ+.

10-мӗш сыпӑк

Ҫыру тӗркемӗ тытнӑ ангел

10^1Унтан эпӗ тӳперен анакан тепӗр хӑватлӑ ангела куртӑм. Вӑл пӗлӗтпе чӗркеннӗччӗ, пуҫӗ ҫинче асамат кӗперӗ тӑратчӗ. Хӑйӗн пичӗ хӗвел пек ҫиҫетчӗ, урисем вут юпа евӗрлӗччӗ+. 2Аллинче унӑн пысӑках мар, уҫӑ ҫыру тӗркемӗччӗ. Сылтӑм урипе вӑл тинӗс ҫине пусрӗ, сулахаййипе – ҫӗр ҫине, 3унтан арӑслан сасси пек вӑйлӑ саслӑн кӑшкӑрса ячӗ. Ун сассине хирӗҫ ҫичӗ аслати сасӑ пачӗ. 4Ҫичӗ аслати сасӑ парсассӑн эпӗ ҫырма хатӗрлентӗм, анчах та тӳперен: «Ҫичӗ аслати мӗн каланине ҫырса ан хур, никама та ан пӗлтер», – тени илтӗнчӗ+. 5Унтан эпӗ ҫакна куртӑм: хайхи хӑрах урипе тинӗс ҫине пуснӑ, хӑраххипе ҫӗр ҫине пуснӑ ангел аллине тӳпенелле ҫӗклерӗ. 6Вара вӑл ӗмӗр-ӗмӗрех Пурӑнакан ячӗпе, тӳпепе тӳперине, ҫӗрпе ҫӗр ҫинчине, тинӗспе тинӗсрине йӑлтах Пултаракан ячӗпе тупа туса: «Ӗнтӗ урӑх вӑхӑт юлмарӗ, – терӗ. 7– Ҫиччӗмӗш ангел трубине кӑшкӑртма хатӗрленсен, кӑшкӑртса ярсан, Туррӑн вӑрттӑнлӑхӗ пулса ҫитӗ. Ун ҫинчен Вӑл Хӑйӗн чурисене, пророксене, малтанах пӗлтернӗ»+.

8Вара маларах мана тӳперен илтӗннӗ сасӑ каллех манпа калаҫа пуҫларӗ: «Кай та хӑрах урипе тинӗс ҫинче, хӑраххипе ҫӗр ҫинче тӑракан ангел аллинчи уҫӑ ҫыру тӗркемне ил», – терӗ. 9Эпӗ ангел патне пытӑм та: «Ҫыру тӗркемне мана парсамччӗ», – терӗм. «Илех, ҫисе яр ӑна, – тавӑрчӗ вӑл. – Ӑна ҫисен, туту-ҫӑварунта пыл тути калӗ, анчах та ӑш-чиккӳне йӳҫек касӗ». 10Эпӗ ангел аллинчи ҫыру тӗркемне илтӗм те ӑна ҫисе ятӑм. Ҫинӗ чухне тута-ҫӑварӑмра пыл тути каларӗ, анчах та ӑш-чикӗме йӳҫек касса кайрӗ. 11«Санӑн тӗрлӗ чӗлхеллӗ халӑхсемпе ӑрусем ҫинчен, патшасем ҫинчен пророкла каласа татах пӗлтермелле пулӗ», – терӗ вара мана ангел.

11-мӗш сыпӑк

Икӗ пророк

11^1Мана виҫе карчӗсем картнӑ патак евӗрлӗ туя пачӗҫ. Унтан ҫапла каларӗҫ: «Тӑр та Турӑ Ҫурчӗпе парне вырӑнне виҫсе тух, унта пуҫҫапакансем миҫен пулнине те шутла+. 2Турӑ Ҫурчӗн тулаш картишне вара шута ан ил, мӗншӗн тесен вӑл чӑн Турра пӗлмен халӑхсем валли. Вӗсем сӑваплӑ хулара хӗрӗх икӗ уйӑх хушши хуҫаланӗҫ.+
3Эпӗ Хамӑн икӗ пророкӑма хӑват парӑп. Вӗсем, ӳкӗнӳ тумтирӗ тӑхӑнса, пин те ик ҫӗр утмӑл кун хушши пророкла каласа вӗрентӗҫ». 4Ҫав пророксем – ҫӗре тытса тӑракан Турӑ умӗнчи икӗ ҫу йывӑҫҫи, икӗ ҫутаткӑҫ. 5Кам та пулин пророксене сӑтӑр тӑвас тесен, вӗсен ҫӑварӗнчен вут-ҫулӑм тухӗ те тӑшманӗсене кӗллентерӗ. Пророксене сӑтӑр тӑвас текенсем вилӗме тивӗҫлӗ. 6Хӑйсем пророкла калаҫнӑ чухне, ҫӗр ҫине ҫӑвакан ҫумӑра чармашкӑн, вӗсем тӳпене хупма та пултараҫҫӗ. Кӑмӑлӗсем пулсан, вӗсем юхан шывсене юн тума, ҫӗр ҫине тем тӗрлӗ чир-чӗр яма та пултараҫҫӗ. Вӗсене ҫавнашкал ирӗк панӑ+. 7Вӗсем хӑйсен пророкла сӑмахне вӗҫлесен, тӗпсӗрлӗхрен тискер кайӑк тухӗ те, вӗсемпе ҫапӑҫса, ҫӗнтерӗ; вӗсене вӗлерӗ+. 8Вара вӗсен виллисем аслӑ хула урамӗнче выртӗҫ. Вӑл хулана ытарлӑн Содом теҫҫӗ, Египет теҫҫӗ; Хуҫамӑра ҫавӑнта пӑталанӑ. 9Тӗрлӗ чӗлхеллӗ мӗн пур халӑх, йӑх-ӑру ҫыннисем виҫӗ кун ҫурӑ хушши вилесене курма ҫӳрӗҫ, вӗсен ӳчӗсене тупӑклӑха хуртармӗҫ. 10Ҫав пророксем пурӑнни ҫынсемшӗн асап пек пулнӑ. Ҫавӑнпа ҫӗр ҫинче пурӑнакансем вӗсем вилнишӗн савӑнӗҫ, пӗр-пӗрне парнесем парӗҫ. 11Анчах та виҫӗ кун ҫурӑран Турӑ пророксем ӑшне Хӑйӗн чӗрӗлӗх сывлӑшне кӗртрӗ, вара вӗсем урисем ҫине тӑчӗҫ. Ҫакна куракансем хӑраса-чӗтресе ӳкрӗҫ. 12Унтан икӗ пророкӗ те тӳперен хӑватлӑ сасӑ илтрӗҫ. «Кунта хӑпарӑр!» – терӗ вӗсене сасӑ. Вара тӑшманӗсен куҫӗ умӗнчех вӗсем, пӗлӗт ҫине ларса, тӳпене ҫӗкленчӗҫ+. 13Ҫав самантрах вӑйлӑн ҫӗр чӗтренчӗ те, хулан вуннӑмӗш пайӗ ишӗлсе анчӗ. Ҫӗр чӗтреннипе ҫичӗ пин ҫын вилчӗ. Ыттисем вара, вилесле хӑраса ӳксе, Ҫӳлти Турра мухтарӗҫ+. 14Иккӗмӗш хуйхӑ иртрӗ. Анчах та, акӑ, виҫҫӗмӗш хуйхӑ ҫитет+.

Ҫиччӗмӗш труба

15Ҫиччӗмӗш ангелӗ трубине кӑшкӑртсан, тӳпере вӑйлӑ сасӑсем янӑраса кайрӗҫ. «Ҫӗр ҫинчи патшалӑх Хуҫа Туррӑмӑрпа Унӑн Христосӗн патшалӑхӗ пулса тӑчӗ! Вӑл ӗмӗр-ӗмӗрех Патша пулӗ!» – терӗҫ сасӑсем+. 16Вара Турӑ умӗнчи хӑйсен престолӗсем ҫинче ларакан ҫирӗм тӑватӑ ватӑ ӳпне ӳксе Турра пуҫҫапрӗҫ+. 17Вӗсем ҫапла каласа кӗлтурӗҫ: «Эй, Хуҫамӑр, Пурне те тытса тӑракан Турӑҫӑм, Эсӗ пур, пулнӑ, пулӑн! Эпир Сана хӑватлӑ вӑй илсе Патшана ларнӑшӑн тав тӑватпӑр+. 18Чӑн Турра пӗлмен халӑхсем урсах кайнӑччӗ, халӗ ӗнтӗ Санӑн ҫиллӳ ҫитрӗ. Вилнисене суд тума, Хӑвӑн чурусене, пророксене тата сӑваплисене, Хӑвӑн ятунтан хӑракансене – аслисемпе кӗҫӗннисене те – хӑйсем тивӗҫнине тавӑрса пама вӑхӑт ҫитрӗ. Ҫӗре пӗтерекенсене пӗтерме вӑхӑт ҫитрӗ!»+
19Унтан тӳпери Турӑ Ҫурчӗ уҫӑлчӗ те, Турӑ Ҫуртӗнчи Унӑн халалӗн арчи курӑнса кайрӗ. Вара ҫиҫӗм ялтӑртатрӗ, аслати сасси кӗрлерӗ, ҫӗр чӗтренчӗ тата шултра пӑр ҫурӗ+.

12-мӗш сыпӑк

Хӗрарӑмпа аҫтаха

12^1Унтан тӳпере тӗлӗнмелле паллӑ – хӗвел тумтирлӗ хӗрарӑм – курӑнчӗ. Унӑн ури айӗнче уйӑх, пуҫӗ ҫинче вун икӗ ҫӑлтӑртан тунӑ пуҫ кӑшӑлӗ. 2Ҫав хӗрарӑм, ача ҫуратма вӑхӑчӗ ҫитнӗскер, тертленсе кӑшкӑрать. 3Унтан тӳпере тепӗр паллӑ курӑнчӗ: ҫичӗ пуҫлӑ, вунӑ мӑйракаллӑ, ҫичӗ пуҫ кӑшӑллӗ пысӑк та хӗрлӗ аҫтаха+. 4Вӑл хӳрипеле сулчӗ те тӳпери ҫӑлтӑрсен виҫҫӗмӗш пайне ҫӗр ҫине шӑлса тӑкрӗ. Хӗрарӑм ҫуратсассӑнах унӑн ачине ҫисе ярасшӑн пулса, аҫтаха хӗрарӑм умне тӑчӗ. 5Хӗрарӑм ывӑл ача ҫуратрӗ. Ҫав ывӑлӑн мӗн пур халӑхсене тимӗр туяпа пӑхмалла пулӗ. Ҫавӑнпа та ывӑл ачана Турӑ патне, Унӑн престолӗ патне илчӗҫ+. 6Вара хӗрарӑм пуш хире тарчӗ. Унта Турӑ ун валли вырӑн хатӗрлесе хунӑ, ҫавӑнта хӗрарӑма пин те ик ҫӗр утмӑл кун хушши пӑхса усрамалла пулнӑ+.

7Унтан тӳпере вӑрҫӑ пуҫланса кайрӗ. Михаилпа унӑн ангелӗсем аҫтахапа ҫапӑҫрӗҫ. Аҫтахапа унӑн ангелӗсем те ӑна хирӗҫ вӑрҫма тухрӗҫ+. 8Анчах та вӗсем, ҫӗнтереймен пирки, тӳпери хӑйсен вырӑнне ҫухатрӗҫ. 9Ҫапла вара пысӑк аҫтахана, шуйттан тата сатана теекен авалхи ҫӗлене, пӗтӗм ҫут тӗнчене илӗртсе улталаканскере, ҫӗр ҫине ҫапса антарчӗҫ. Хӑйӗнпе пӗрле тата унӑн ангелӗсене те ҫӗре ӳкерчӗҫ+. 10Унтан эпӗ тӳперен ҫапла калакан вӑйлӑ сасӑ илтрӗм: «Ӗнтӗ Туррӑмӑрӑн ҫӑлас вӑхӑчӗ, хӑвачӗ, патшалӑхӗ ҫитрӗ; ӗнтӗ Унӑн Христосӗн влаҫӗ ҫитрӗ. Мӗншӗн тесен ӗненекен тӑванӑмӑрсем ҫинчен Туррӑмӑра кунӗн-ҫӗрӗн элек паракан элекҫӗне ҫапса антарчӗҫ. 11Вӗсем ӑна Путек Юнӗпе тата хӑйсем каласа пӗлтернӗ сӑмахпа ҫӗнтерчӗҫ, вилӗмрен хӑрамасӑр пурӑнӑҫне шеллемерӗҫ+. 12Эй, ҫӳлти тӳпе! Эй, ҫӳлте пурӑнакансем! Халӗ ӗнтӗ савӑнмаллипе савӑнӑр! Анчах та сире, ҫӗрпе тинӗс ҫинче пурӑнакансене, хуйхӑ пулӗ, мӗншӗн тесен сирӗн патӑра шуйттан анчӗ! Хӑйӗн вӑхӑчӗ сахал пулнине пӗлнӗрен вӑл хаярлӑхпа тулса ҫитрӗ!»

13Аҫтаха, хӑйне ҫӗр ҫине ҫапса антарнине туйса илсен, ывӑл ача ҫуратнӑ хӗрарӑма йӗрлеме тытӑнчӗ. 14Анчах та хӑйӗн валли хатӗрленӗ пуш хирти вырӑна вӗҫсе каймашкӑн хӗрарӑма пысӑк ӑмӑрт кайӑкӑн икӗ ҫунатне панӑ пулнӑ. Ҫавӑнта, ҫӗленрен аякра, ӑна виҫӗ ҫул ҫурӑ пӑхса усрамалла пулнӑ+. 15Вара, хӗрарӑма шывпа юхтарса ярас тесе, ун хыҫӗнчен хайхи ҫӗлен хӑйӗн ҫӑварӗнчен юхан шыв пек шыв кӑларса ячӗ. 16Анчах та хӗрарӑма ҫӗр пулӑшрӗ: вӑл уҫӑлчӗ те аҫтаха ҫӑварӗнчен тухнӑ юхан шыва ҫӑтса ячӗ. 17Вара хӗрарӑма тарӑхса ҫитнӗ аҫтаха хӗрарӑм йӑхӗнчи ытти ҫынсемпе, Турӑ пил-хушӑвӗсене тата Иисус Христос вӗрентӗвне тытса пыракансемпе, ҫапӑҫма кайрӗ.

13-мӗш сыпӑк

Икӗ тискер кайӑк

13^1Тинӗс хӗрринчи хӑйӑр ҫинче тӑнӑ чухне эпӗ тинӗсрен тухакан ҫичӗ пуҫлӑ, вунӑ мӑйракаллӑ тискер кайӑка куртӑм. Мӑйракисем ҫинче унӑн вунӑ пуҫ кӑшӑлӗччӗ, кашни пуҫӗ ҫинех Турра хурлакан пӗрер ят ҫырнӑ+. 2Манӑн умри тискер кайӑк барс евӗрлӗрехчӗ. Урисем унӑн упан пек, ҫӑварӗ арӑсланӑн пек. Аҫтаха ӑна хӑйӗн вӑйне, престолне тата пуҫ пулмалли аслӑ ирӗкне панӑ+. 3-4Пӑхрӑм та, унӑн пуҫӗсенчен пӗри вилмеллех аманнӑ пек курӑнчӗ, анчах та ҫав вилмеллех суран тӳрленчӗ. Тискер кайӑка курнипе пӗтӗм тӗнче тӗлӗнчӗ. Вара пурте тискер кайӑка вӑй-хӑват панӑ аҫтахана пуҫҫапрӗҫ. Унтан тискер кайӑка ҫапла каласа пуҫҫапрӗҫ: «Ҫак тискер кайӑк пекки урӑх пур-и? Кам унпа ҫапӑҫма пултарайӗ?»

5Тискер кайӑка мӑнкӑмӑлланса калаҫмалӑх, Турра хурламалӑх чӗлхе-ҫӑвар тата хӗрӗх икӗ уйӑх хушши усал тумалӑх ирӗк панӑччӗ+. 6Вара вӑл Турӑ ятне, Вӑл пурӑнакан вырӑна, тӳпере пурӑнакансене хур тӑвас тесе, Турра хурлама ҫӑварне уҫрӗ. 7Тата ҫак тискер кайӑка сӑваплисемпе ҫапӑҫма, вӗсене ҫӗнтерме, тӗрлӗ йӑх-ӑрусемпе, тӗрлӗ чӗлхеллӗ тӗрлӗ халӑхсемпе пуҫ пулма ирӗк панӑччӗ+. 8Тӗнчене пултаричченех пусса Турра кӳнӗ Путекӗн пурӑнӑҫ кӗнекине ҫӗр ҫинче пурӑнакансенчен камӑн ятне ҫырса хуман, ҫавсем пурте ӑна пуҫҫапӗҫ+. 9Илтме хӑлха пурри илттӗр+. 10Тыткӑна илсе каякана хӑйне тыткӑна илсе кайӗҫ; хӗҫпе вӗлерекене хӑйне хӗҫпе вӗлерӗҫ[*]. Ҫав саманара сӑваплисен чӑтӑмлӑ та ҫирӗп ӗненӳллӗ пулмалла+.

11Унтан эпӗ ҫӗр ӑшӗнчен тухакан тепӗр тискер кайӑка куртӑм. Унӑн Путекӗнни пек икӗ мӑйрака, калаҫасса хӑй аҫтаха пек калаҫать. 12Пӗрремӗш тискер кайӑкӑн вӑй-хӑватне ӑна та панӑ, вӑл – пӗрремӗш тискер кайӑк умӗнче ӗҫлесе тӑраканӗ, пулӑшаканӗ. Ҫавскер пӗтӗм ҫӗре, ҫӗр ҫинче пурӑнакансене вилмеллех аманса тӳрленнӗ тискер кайӑка пуҫҫаптарасшӑн. 13Вӑл тӗлӗнмелле паллӑсем кӑтартать: ҫынсен куҫӗ умӗнчех тӳперен ҫӗр ҫине вут-ҫулӑм антарать+. 14Пӗрремӗш тискер кайӑк умӗнче тӗлӗнмелле паллӑсем кӑтартса, вӑл ҫӗр ҫинче пурӑнакансене илӗртсе улталать. Вӑл ҫынсене хӗҫпе суранланнӑ, анчах та чӗрӗ тискер кайӑкӑн сӑнарне ӑсталама хистет+. 15Ҫав сӑнар калаҫма та, хӑйне пуҫҫапас теменнисене вӗлерттерме те пултартӑр тесе, иккӗмӗш тискер кайӑка малтанхин сӑнарӗ ӑшне чун вӗрсе кӗртме ирӗк панӑ. 16Вӑл пур ҫынсене те: аслисемпе кӗҫӗннисене те, пуянсемпе чухӑнсене те, ирӗклисемпе чурасене те – сылтӑм алли е ҫамки ҫине ҫыру палли лартма хистет. 17Камӑн ҫак ҫыру палли ҫук, вӑл сутма та, илме те пултараймасть. Ҫыру паллинче тискер кайӑкӑн ятне е ҫав ята палӑртакан хисепе ҫырнӑ. 18Кунта ӑслӑлӑх кирлӗ. Камӑн ӑсӗ пур, вӑл тискер кайӑк ятне палӑртакан хисепе хӑех тавҫӑрса илтӗр. Ҫав хисеп – этемле хисепех: улт ҫӗр утмӑл улттӑ.

14-мӗш сыпӑк

Путек Сион тӑвӗ ҫинче

14^1Унтан эпӗ пӑхрӑм та, акӑ, Сион тӑвӗ ҫинче Путек тӑнине куртӑм. Унпа пӗрле тата ҫӗр хӗрӗх тӑватӑ пин ҫынччӗ. Вӗсен ҫамкисем ҫинче Унӑн Ашшӗн ячӗччӗ[*]+. 2Вара тӳперен шыв кӗрленӗ пек, вӑйлӑ аслати сасси пек сасӑ илтрӗм. Тата кӗслисене каласа ларакан кӗслеҫӗсен сасси пек сасӑ илтрӗм+. 3Престолпа тӑватӑ чӗр чун умӗнче, ватӑсем умӗнче ҫав ҫынсем ҫӗнӗ юрӑ пек юрӑ юрлаҫҫӗ. Ҫӗр ҫинчи пурӑнӑҫ тыткӑнӗнчен тӳлесе илнӗ ҫав ҫӗр хӗрӗх тӑватӑ пин ҫынсӑр пуҫне никам та ку юрра юрлама пултараймарӗ+. 4Юрлаканӗсем хӗрарӑмпа ҫывӑрса вараланман, таса ҫынсем. Путек кирек ӑҫта кайсассӑн та, вӗсем Ун хыҫӗнчен ҫӳреҫҫӗ. Вӗсене Турӑпа Путекӗн малтанхисем пулмашкӑн ҫынсем хушшинчен суйласа, тӳлесе илнӗ+. 5Вӗсен чӗлхи-ҫӑварӗ суялӑха пӗлмест: Турӑ престолӗ умӗнче вӗсем таса.

Виҫӗ ангел

6Унтан эпӗ ҫӳл тӳпере вӗҫсе иртекен тепӗр ангела куртӑм. Ҫӗр ҫинче пурӑнакан тӗрлӗ чӗлхеллӗ йӑх-ӑрӑва, халӑха пӗлтермешкӗн ҫав ангелӑн ӗмӗрлӗх Ырӑ Хыпар пурччӗ. 7Вара вӑл вӑйлӑ саслӑн ҫапла каларӗ: «Турӑран хӑрӑр, Ӑна мухтӑр, мӗншӗн тесен Унӑн суд тумалли вӑхӑчӗ ҫитрӗ. Тӳпене, ҫӗре, тинӗсе тата ҫӑлкуҫсене Пултаракана пуҫҫапӑр!»

8Ун хыҫӗнчен тепӗр ангел вӗҫсе иртрӗ. «Аслӑ хула Вавилон тӗп пулчӗ, тӗп пулчӗ! Мӗншӗн тесен ҫав хула хӑй аскӑнлӑхӗн хаяр эрехне мӗн пур халӑхсене ӗҫтерчӗ!» – терӗ ҫав ангел+.

9Вара ун хыҫӗнчен виҫҫӗмӗш ангел вӗҫсе иртрӗ. Вӑл вӑйлӑ саслӑн ҫапла каларӗ: «Кам тискер кайӑкпа унӑн сӑнарне пуҫҫапать, кам хӑйӗн ҫамки е алли ҫине тискер кайӑкӑн ҫыру паллине ларттарать,+
10ҫавӑн Турӑ тарӑхӑвӗн куркинче хатӗрленӗ Турӑ ҫиллин хаяр эрехне ӗҫме тивӗ. Ӑна святой ангелсемпе Путек куҫӗ умӗнчех вутлӑ кӳкӗрт ӑшӗнче асаплантарӗҫ+. 11Ҫав асап вучӗн тӗтӗмӗ ӗмӗр-ӗмӗр йӑсӑрланса тӑрӗ. Тискер кайӑкпа унӑн сӑнарне пуҫҫапакансем, унӑн ятне ҫыртарма килӗшнисем кунӗн-ҫӗрӗн канлӗх тупаймӗҫ. 12Ҫавӑнпа Турӑ пил-хушӑвӗсене тытса пыракан, Иисуса ӗненекен сӑваплӑ ҫынсене тӳсӗмлӗх кирлӗ пулӗ»+.

13Унтан эпӗ тӳперен хама ҫапла калакан сасӑ илтрӗм: «Ҫырса хур, – терӗ ҫав сасӑ, – Хуҫамӑра ӗненсе вилнисем, ҫак вӑхӑтран пуҫласа, телейлӗ пулӗҫ». «Чӑнах та ҫапла, – тет Сывлӑш, – вӗсем ӗнтӗ хӑйсен ӗҫӗсенчен канӗҫ, мӗншӗн тесен ӗҫӗсем хӑйсемех вӗсем ҫинчен калӗҫ»+.

Вырма вӑхӑчӗ

14Вара эпӗ пӑхрӑм та, акӑ, шурӑ пӗлӗт куртӑм. Пӗлӗт ҫинче Этем Ывӑлӗ евӗрлӗскер ларать; пуҫӗ ҫинче – ылтӑн пуҫ кӑшӑлӗ, аллинче – ҫивӗч ҫурла+. 15Унтан тӳпери Турӑ Ҫуртӗнчен тепӗр ангел тухрӗ те пӗлӗт ҫинче ларакана вӑйлӑ саслӑн ҫапла каларӗ: «Ҫурлуна ил те вырмашкӑн пуҫла, мӗншӗн тесен вырма вӑхӑчӗ ҫитрӗ, ҫӗр ҫинче тыр-пул пулса ҫитнӗ!»+
16Вара пӗлӗт ҫинче лараканӗ ҫурлипе ҫӗр ҫийӗн сулса ячӗ те ҫӗр ҫинчи тыр-пула вырса илчӗ.

17Кайран тӳпери Турӑ Ҫуртӗнчен ҫурлаллӑ урӑх ангел тухрӗ, унӑн та ҫурли ҫивӗччӗ. 18Тата тепӗр ангелӗ, вутпа пуҫ пулма ирӗк илнӗскер, парне вырӑнӗ патӗнчен пычӗ. Вара вӑл ҫивӗч ҫурлаллӑ ангела хыттӑн кӑшкӑрса ҫапла каларӗ: «Ҫивӗч ҫурлуна ил те ҫӗр ҫинчи иҫӗм ҫырли сапакисене кас, мӗншӗн тесен иҫӗм ҫырли пиҫсе ҫитнӗ!» 19Хайхи ангел ҫурлипе ҫӗр ҫийӗн сулса ячӗ те иҫӗм ҫырлине касса пуҫтарса илчӗ. Вара ӑна Турӑ ҫиллин пысӑк юхтаркӑчне пӑрахрӗ+. 20Ҫав ҫырлана вара хула тулашӗнчи сӗткен пусса кӑлармалли юхтаркӑчра таптарӗҫ, юхтаркӑчран юн тапса тухрӗ. Ҫав юн, лаша йӗвенӗ таран тулса, виҫ ҫӗр ҫухрӑма яхӑн сарӑлса юхрӗ.

15-мӗш сыпӑк

Юлашки инкексем

15^1Унтан эпӗ тӳпере хӑватлӑ та тӗлӗнмелле тепӗр паллӑ асӑрхарӑм: унта юлашки ҫичӗ инкеклӗ ҫичӗ ангел курӑнчӗҫ. Ҫав юлашки инкексемпе Турӑ ҫилли иртсе каймалла+. 2Эпӗ темскер, вутпа хутӑштарнӑ кӗленче тинӗс евӗрлӗскер, куртӑм. Ҫав кӗленче тинӗс ҫинче тискер кайӑкпа унӑн сӑнарне, ҫыру паллипе унӑн ячӗн хисепне ҫӗнтернисем тӑраҫҫӗ. Вӗсем, Турӑ кӗслине тытса,+
3Турӑ чурин Моисейӑн тата Путекӗн юррине ҫапла каласа юрлаҫҫӗ: «Эй, Хуҫамӑр, Пурне те тытса тӑракан Туррӑмӑр, Санӑн ӗҫӳсем аслӑ та тӗлӗнмелле! Эй, сӑваплисен Патши! Санӑн ҫулусем тӳрӗлӗхлӗ те чӑн! 4Эй, Хуҫамӑр! Кам Санран хӑрамасӑр тӑрайтӑр? Кам Санӑн ятна мухтамӗ? Мӗншӗн тесен Эсӗ пӗртен-пӗр таси. Мӗн пур халӑхсем Сана пырса пуҫҫапӗҫ, мӗншӗн тесен Санӑн тӳрӗлӗхӳ куҫкӗретех!»

5Унтан эпӗ пӑхрӑм та, акӑ, тӳпере Турӑ Ҫурчӗ – Таса кӗлӗ чатӑрӗ – уҫӑлнине куртӑм+. 6Вара тӳпери Турӑ Ҫуртӗнчен ҫичӗ инкеклӗ ҫичӗ ангел тухрӗҫ. Вӗсем таса та шурӑ йӗтӗн тумтир тӑхӑннӑ, кӑкӑр урлӑ ылтӑн хӑю ҫыхнӑ+. 7Вара ҫичӗ чӗр чунтан пӗри ҫичӗ ангела ӗмӗр-ӗмӗр пурӑнакан Туррӑн ҫиллипе тултарнӑ ҫичӗ ылтӑн курка пачӗ+. 8Ҫавӑнтах тӳпери Турӑ Ҫурчӗ Турӑ мухтавӗн, Унӑн вӑй-хӑвачӗн тӗтӗмӗпе тулса ларчӗ. Ҫичӗ ангел аллинчи ҫичӗ инкек иртмесӗр ҫав Турӑ Ҫуртне кӗме никам та пултараймарӗ.

16-мӗш сыпӑк

Турӑ ҫиллин куркисем

16^1Унтан эпӗ Турӑ Ҫуртӗнче вӑйлӑ сасӑ янӑраса кайнине илтрӗм. «Кайӑр та, – терӗ ҫав сасӑ ҫичӗ ангела, – Турӑ ҫиллин ҫичӗ куркине ҫӗр ҫине тӑкӑр»+.

2Пӗрремӗш ангелӗ кайрӗ те хӑй куркине ҫӗр ҫине тӑкрӗ. Ҫав самантрах тискер кайӑкӑн ҫыру паллине ларттарнӑ, унӑн сӑнарне пуҫҫапакан ҫынсен ӳчӗ пӳрлӗ, хӑрушӑ та йӗрӗнмелле суранпа витӗнчӗ+.

3Иккӗмӗш ангелӗ хӑй куркине тинӗсе тӑкрӗ. Ҫав самантрах тинӗс шывӗ вилнӗ ҫын юнӗ евӗрлӗ пулса тӑчӗ. Тинӗсри мӗн пур чӗрӗ чун вилсе пӗтрӗ+.

4Виҫҫӗмӗш ангел хӑй куркине юхан шывсемпе ҫӑлкуҫсем ҫине тӑкрӗ, вара вӗсем те юн пулса тӑчӗҫ. 5Унтан эпӗ шыв ангелӗ ҫапла каланине илтрӗм: «Эй, Хуҫамӑр! Эсӗ пур, яланах пулнӑ. Эсӗ тӗрӗслӗхлӗ те таса, мӗншӗн тесен ҫапла суд турӑн+. 6Сӑваплисемпе пророкусен юнне юхтарнӑшӑн Эсӗ вӗсене юн ӗҫтертӗн. Вӗсем ҫавна тивӗҫлӗ те»+. 7Вара эпӗ парне вырӑнӗ енчен тепӗр сасӑ илтрӗм. «Эй, Хуҫамӑр, Пурне те тытса тӑракан Туррӑмӑр! Санӑн суду тӳрӗлӗхлӗ те чӑн!» – терӗ ҫав сасӑ+.

8Тӑваттӑмӗш ангелӗ хӑй куркине хӗвел ҫине тӑкрӗ. Хӗвеле ҫӗр ҫинчи ҫынсене ҫунтарса яма ирӗк панӑччӗ. 9Ӗнтӗ ҫынсене вӑйлӑ шӑрӑх ҫунтара пуҫларӗ, анчах та вӗсем, ӳкӗнсе Турра мухтас вырӑнне, инкексене пӗтерме пултаракан Турӑ ятне хурларӗҫ+.

10Пиллӗкмӗш ангел хӑй куркине тискер кайӑк престолӗ ҫине тӑкрӗ. Ҫав самантрах тискер кайӑк патшалӑхӗ пӗтӗмпех сӗм-тӗттӗмлӗх ӑшне путрӗ. Асапа тӳсеймесӗр ҫынсем чӗлхисене ҫырта-ҫырта лартрӗҫ+. 11Анчах та, хӑйсен ӗҫӗсемшӗн ӳкӗнес вырӑнне, вӗсем инкек-асапӗсемшӗн Ҫӳлти Турра хурларӗҫ.

12Улттӑмӗш ангел хӑй куркине аслӑ Ефрат юхан шывне тӑкрӗ. Вара, хӗвел тухӑҫӗнчен килекен патшасемшӗн ҫул хатӗр пултӑр тесе, Ефрат шывӗ типсе ларчӗ+. 13Ҫавӑн чухне эпӗ пӑхрӑм та аҫтаха ҫӑварӗнчен, тискер кайӑк ҫӑварӗнчен тата суя пророк ҫӑварӗнчен шапа евӗрлӗ виҫӗ усал сывлӑш тухнине куртӑм+. 14Кусем – тӗлӗнмелле паллӑсем кӑтартакан усал сывлӑшсем. Пурне те тытса тӑракан Туррӑн ҫак аслӑ кунӗнче патшасене вӑрҫа пухас тесе, усал сывлӑшсем пӗтӗм тӗнчери ҫӗр-шывсен патшисем патне тухаҫҫӗ+. 15Итлӗр! Эпӗ, вӑрӑ пек, кӗтмен ҫӗртен пырӑп. Сыхӑ тӑракан, ҫарамас тӑрса юлса намӑса кӑтартас марччӗ тесе, тумтирне упраса пурӑнакан телейлӗ!+
16Вара патшасене пӗр ҫӗре, еврейла Армагеддон текен вырӑна, пухрӗҫ.

17Ҫиччӗмӗш ангел хӑй куркине сывлӑша тӑкрӗ. Ҫав самантрах тӳпери Турӑ Ҫурчӗн престолӗ патӗнчен: «Мӗн пулмалли пулчӗ!» – текен вӑйлӑ сасӑ илтӗнчӗ. 18Вара ҫиҫӗмсем ялтӑртатма пуҫларӗҫ, аслати кӗрлесе авӑтрӗ. Ҫав тери вӑйлӑн ҫӗр чӗтренчӗ. Кунашкалли этем ҫӗр ҫинче пурӑнма пуҫланӑранпа та пулман!+
19Аслӑ хула виҫӗ пая арканса кайрӗ, чӑн Турра пӗлмен халӑхсен хулисем ишӗлсе анчӗҫ. Аслӑ Вавилон хулине те, Хӑйӗн ҫиллин куркине ӗҫтерес тесе, Турӑ Хӑй асӗнчех тытрӗ+. 20Мӗн пур утравсем ҫухалчӗҫ, тусем тӑрса юлмарӗҫ+. 21Ҫынсем ҫине пӗлӗтрен темиҫе пӑт йывӑрӑш пӑр катӑкӗсем ҫурӗҫ. Ҫынсем, ҫакнашкал пӑр ҫунин инкекӗ пит пысӑк пулнӑран, асапа тӳсеймесӗр, Турра ылханчӗҫ+.

17-мӗш сыпӑк

Аскӑн хӗрарӑмпа тискер кайӑк

17^1Унтан ҫичӗ куркаллӑ ҫичӗ ангелтан пӗри ман патӑма пычӗ те ҫапла каларӗ: «Курсам, эпӗ сана нумай юхан шыв ҫинче ларакан аскӑнран та аскӑн хӗрарӑма епле суд тунине кӑтартӑп»+. 2Ҫӗр ҫинчи патшасем унпа асса пурӑнчӗҫ, ҫӗр ҫинче пурӑнакансем унӑн ясарӗн эрехӗпе ӳсӗр ҫӳрерӗҫ»+. 3Вара мана, Святой Сывлӑш витӗмӗпе, ангел пуш хире ертсе кайрӗ. Унта эпӗ йӑм-хӗрлӗ тискер кайӑк ҫине утланнӑ хӗрарӑма куртӑм. Тискер кайӑкӗ ҫине йӑлтах Турра хурлакан ятсем ҫырса тултарнӑ, хӑй ҫичӗ пуҫлӑ та вунӑ мӑйракаллӑ+. 4Хӗрарӑмӗ тӗксӗм хӗрлӗ хӑмач тумтир тӑхӑннӑ, ылтӑн капӑрчӑксемпе, хаклӑ йышши чулсемпе, ӗнчӗпе илемленнӗ. Аллине хӑй ылтӑн курка тытнӑ, курка тулли вара – унӑн аскӑнлӑхӗн ирсӗрлӗхӗпе тасамарлӑхӗ. 5Ҫамки ҫине вӑрттӑн пӗлтерӗшлӗ ят ҫырса хунӑ: «Ҫӗр ҫинчи аскӑн хӗрарӑмсен, ирсӗрлӗхсен амӑшӗ – аслӑ хула Вавилон».
6Эпӗ пӑхрӑм та – ҫак хӗрарӑм сӑваплисен юнне, Иисус ҫинчен ҫирӗплетсе пӗлтерекенсен юнне ӗҫнипе ӳсӗррине куртӑм. Ӑна курсассӑн вара тӗлӗнмеллипех тӗлӗнтӗм+. 7«Эсӗ мӗншӗн тӗлӗнетӗн? – тесе ыйтрӗ манран ангел. – Эпӗ сана ҫак хӗрарӑм тата вӑл утланнӑ ҫичӗ пуҫлӑ та вунӑ мӑйракаллӑ тискер кайӑк мӗне пӗлтернине ӑнлантарса парӑп. 8Ҫак эсӗ курнӑ тискер кайӑк чӗрӗччӗ, халӗ вӑл вилӗ. Анчах та вӑл тӗпсӗрлӗхрен каллех чӗрӗлсе тухӗ те тӗп пулӗ. Ҫӗр ҫинче пурӑнакансенчен камсен ятне тӗнче пуҫланнӑранпах пурӑнӑҫ кӗнекине ҫырса хуман, ҫавсем тискер кайӑка курсан тӗлӗнӗҫ. Мӗншӗн тесен вӑл чӗрӗччӗ, халӗ вилӗ, унтан каллех чӗрӗлсе тухӗ+. 9Ҫакна ӑнланма ӑслӑлӑх кирлӗ. Тискер кайӑкӑн ҫичӗ пуҫӗ хӗрарӑм ларакан ҫичӗ сӑрта 10тата ҫичӗ патшана пӗлтерет. Ҫиччӗшӗнчен пиллӗкӗшӗ пӗтнӗ ӗнтӗ, пӗри ҫаплах патшара ларать, юлашки вара ҫӗр ҫине килмен-ха. Анчах та вӑл, килсессӗн те, нумайлӑха тытӑнса тӑраймӗ. 11Тахҫан чӗрӗ пулнӑ, халӗ вилӗ тискер кайӑк ҫичӗ патшаран пӗрне, саккӑрмӗшне пӗлтерет. Вӑл та тӗп пулӗ. 12Эсӗ курнӑ вунӑ мӑйрака вунӑ патшана пӗлтерет. Хальлӗхе вӗсем патшана ларайман-ха, анчах та тискер кайӑкпа пӗрле вӗсем пӗр самантлӑх влаҫра пулса курӗҫ+. 13Вунӑ патшин те пӗр шухӑш. Вӗсем хӑйсен вӑй-хӑватне, влаҫне тискер кайӑка парас теҫҫӗ. 14Вӗсем Путекпе ҫапӑҫӗҫ, анчах та Путек вӗсене ҫӗнтерӗ. Мӗншӗн тесен Вӑл – хуҫасенӗн Хуҫи, патшасенӗн Патши. Унпа пӗрле вара – Хӑй чӗнсе илнисем, суйласа илнисем, шанчӑклисем»+.

15Унтан ангел мана ҫапла каларӗ: «Хайхи эсӗ курнӑ аскӑн хӗрарӑм ларакан юхан шывсем тӗрлӗ чӗлхеллӗ халӑха, тӗрлӗ йӑх-ӑрӑва пӗлтереҫҫӗ. 16Эсӗ курнӑ тискер кайӑкӑн вунӑ мӑйраки аскӑн хӗрарӑма курайми пулӗҫ, ӑна ҫаратса ҫаппа-ҫарамас хӑварӗҫ, ӑна ҫийӗҫ, вутра ҫунтарӗҫ+. 17Мӗншӗн тесен Турӑ вунӑ мӑйракана – ҫав вунӑ патшана – Хӑйӗн ирӗкне тутарӗ: Турӑ сӑмахӗ пурнӑҫланиччен вӗсен тискер кайӑка пуҫ пулма ирӗк памалла. 18Эсӗ курнӑ хӗрарӑм вара ҫӗр ҫинчи патшасемпе хуҫаланакан аслӑ хулана пӗлтерет».

18-мӗш сыпӑк

Вавилон хулине пӗтерни

18^1Ҫакӑн хыҫҫӑн эпӗ тӳперен анакан тепӗр ангела куртӑм. Ӑна питӗ пысӑк влаҫ панӑччӗ. Унӑн чап-мухтавӗпе ҫӗр пичӗ те ҫуталса кайрӗ. 2Вара вӑл вӑйлӑ саслӑн кӑшкӑрса каларӗ: «Тӗп пулчӗ Вавилон! Виҫесӗр аскӑнчӑк тӗп пулчӗ! Вӑл шуйттан кил-ҫурчӗ, тӗрлӗрен усал сывлӑш пурӑнмалли вырӑн, тӗрлӗрен таса мар та йӗрӗнмелле вӗҫен кайӑк йӑви пулса тӑчӗ. Мӗншӗн тесен вӑл мӗн пур халӑхсене ясарлӑхӑн хаяр эрехне ӗҫтерсе ӳсӗртрӗ+. 3Ҫӗр ҫинчи патшасем унпа асса пурӑнчӗҫ, унӑн пысӑк пуянлӑхӗпе ҫӗр ҫинчи купсасем пуйса кайрӗҫ»+.

4Тата эпӗ тӳперен урӑх сасӑ илтрӗм. «Эй, халӑхӑм! – терӗ ҫав сасӑ. – Ҫак хулан ҫылӑхлӑ ӗҫӗсене хутшӑнмалла ан пултӑр тесен, ун ҫине янӑ инкеке тӳсмелле ан пултӑр тесен, унтан тухса кай! 5Мӗншӗн тесен ҫак хулан ҫылӑхӗсем тӳпе таранах ҫӗкленчӗҫ, унӑн усал ӗҫӗсене Турӑ аса илчӗ ӗнтӗ. 6Вавилон сире епле асап кӑтартрӗ, эсир те ӑна ҫаплах тавӑрса парӑр. Ӗҫӗсене кура ӑна икӗ хут та ытларах тавӑрса парӑр. Хӑвӑра ӗҫтернӗ куркана эсир ун валли икӗ хут та хаяртарах эрех ярса хатӗрлӗр. 7Вӑл мӗн чухлӗ чаплӑланчӗ, пуянлӑхӗпе мӗн чухлӗ киленчӗ, ӑна ҫавӑн чухлӗ асаппа хуйхӑ кӑтартӑр. Мӗншӗн тесен вӑл ҫаплах хӑй ӑшӗнче: „Эп патшара ларатӑп, эп тӑлӑх арӑм мар, нихҫан та хурлӑх курмӑп“, – тет. 8Ҫавӑнпа та пӗр кун хушшинчех ун ҫине тӗрлӗ инкек-синкек – вилӗм, хуйхӑ, выҫлӑх – йӑтӑнса анӗ. Ӑна вутра ҫунтарса ярӗҫ, мӗншӗн тесен ӑна суд тӑвакан Хуҫа Турӑ хӑватлӑ+.

9Ҫӗр ҫинчи патшасем, унпа асса та иртӗхсе пурӑннӑскерсем, унӑн пушарӗн тӗтӗмне курсассӑн, уншӑн ӳлесе те татӑлса йӗрӗҫ. 10Унӑн асапӗсенчен хӑранипе аякра тӑрса, вӗсем ҫапла калӗҫ: „Эй, аслӑ хула! Эй, тӗреклӗ Вавилон хули! Хуйхӑ ҫитрӗ сана, пысӑк хуйхӑ! Пӗр самантрах санӑн судпала айӑпланмалла пулчӗ“. 11Вара хӑйсен таварӗсене никам та илекен пулманран ҫӗр ҫинчи купсасем те ӳлесе, татӑлса йӗрӗҫ. 12Вӗсен таварӗсем – ылтӑн, кӗмӗл, хаклӑ йышши чулсем, ӗнчӗ, виссонпа порфира[*], пурҫӑнпа йӗпкӗн хӗрлӗ пир-авӑр, ырӑ шӑршӑллӑ йывӑҫ, слон шӑмминчен, паха йывӑҫран, пӑхӑртан, тимӗртен, мрамортан тунӑ япаласем, 13корицӑпа фимиам, мирӑпа ладан, хӗрлӗ эрехпе олив ҫӑвӗ, ҫӑнӑх, тулӑ, выльӑх-чӗрлӗх, сурӑхсем, лашасемпе кӳмеллӗ урапасем, чурасем – никама та кирлӗ пулмӗҫ. 14Ӗнтӗ санӑн кӑмӑлланӑ ҫимӗҫӳсем те ҫук, пуянлӑхупа чаплӑ капӑрлӑху та пӗтрӗ, вӗсене эсӗ тек нихӑҫан та каялла тавӑраймӑн. 15Ҫак тӗрлӗ тавара Вавилонра сутса пуйнисем унӑн асапӗсенчен хӑранипе аякра тӑрса, ӳлесе те татӑлса йӗрсе, 16ҫапла калӗҫ: „Эй, аслӑ хула! Хуйхӑ ҫитрӗ сана, пысӑк хуйхӑ! Эсӗ виссонпа порфира, хӗрлӗ хӑмач тумтир тӑхӑнаттӑн, ылтӑнпа тата хаклӑ йышши чулсемпе, ӗнчӗпе капӑрланаттӑн! 17Акӑ ӗнтӗ, пӗр самантрах ҫав тӗрлӗ пуянлӑху пӗтмелле пулчӗ! Карап капитанӗсем, караппа ҫӳрекенсем, моряксем, тинӗс ӗҫченӗсем – пурте карапӗсемпе хуларан аякра чарӑнса тӑчӗҫ. 18Пушар тӗтӗмне курсассӑн вара вӗсем кӑшкӑрса ячӗҫ: «Ҫак аслӑ хулапа танлашма пултараканни урӑх пур-и?!» 19Хӑйсем хулашӑн хурланнине палӑртса, ӳлесе йӗре-йӗре вӗсем ҫапла каларӗҫ: «Эй, аслӑ хула! Хуйхӑ ҫитрӗ сана, пысӑк хуйхӑ! Караплӑ ҫынсем сан мулна пула пуйнӑччӗ. Акӑ ӗнтӗ, пӗр самантрах эсӗ ҫука юлтӑн!» 20Эй, тӳпе! Эй, мӗн пур сӑваплӑ апостолсемпе пророксем! Ҫак хулана эсир тӑвас тенӗ суда Турӑ тунӑшӑн савӑнса хӗпӗртӗр!

21Унтан пӗр хӑватлӑ ангел арман чулӗ пек чул илчӗ те ӑна тинӗсе ывӑтрӗ. «Аслӑ Вавилон хулин те ҫакнашкалах пӗтмелле пулӗ, унӑн ҫӗр питӗнчен ҫухалмалла, – терӗ вӑл. 22– Кунта текех кӗсле калани те, юрлани те, шӑхлич калани те, труба сасси те илтӗнмӗ. Кунта текех ӑстасем те, ал ӗҫӗ тӑвакансем те пулмӗҫ. Кунта текех ал арманӗ сасси те илтӗнмӗ. 23Кунта текех ҫутаткӑҫ та ҫунмӗ, хӗрпе каччӑ сасси те янӑрамӗ. Сан купсусем ҫӗр ҫинче чаплӑран та чаплӑ хуҫасемччӗ, санӑн асамлӑхупа мӗн пур халӑх улталаннӑччӗ. 24Анчах та ҫак хула ҫылӑхӗсене пула сӑваплисемпе пророксен, ҫӗр ҫинче вӗлернисен пурин те – юнӗ юхнӑ!»+

19-мӗш сыпӑк

Вавилона суд тунӑшӑн Турра мухтани

19^1Ҫакӑн хыҫҫӑн эпӗ тӳпере йышлӑ халӑх сасси пек вӑйлӑ сасӑсем илтрӗм. «Аллилуия! – тесе кӑшкӑрчӗҫ вӗсем. – Ҫӑлӑнӑҫпа мухтав та, чыспала хӑват та пирӗн Хуҫамӑрта.+
2Мӗншӗн тесен Унӑн сучӗ тӳрӗлӗхлӗ те чӑн. Ҫав виҫесӗр аскӑнчӑка, пӗтӗм ҫӗре астарса яракана, Турӑ суд туса айӑпларӗ, Хӑйӗн чурисен юнӗшӗн тавӑрчӗ»+. 3«Аллилуия! – терӗҫ тепӗр хут. – Унӑн тӗтӗмӗ ӗмӗр-ӗмӗрех тӳпене ҫӗкленет!»+
4Унтан ҫирӗм тӑватӑ ватӑпа тӑватӑ чӗр чун престол ҫинче ларакан Турра: «Аминь! Аллилуия!» – тесе ҫӗре ӳксе пуҫҫапрӗҫ+.

Путекӗн туйӗ

5Вара престол патӗнчен ҫапла калакан сасӑ илтӗнчӗ: «Эй, Туррӑн мӗн пур чурисем, мӗн пур Унран хӑракансем, асли те, кӗҫӗнни те – Турра мухтӑр!» 6Каллех эпӗ йышлӑ халӑх сасси пек сасӑ илтрӗм. Ҫав сасӑ шыв кӗрлени пек, вӑйлӑ аслати сасси пек каларӗ: «Аллилуия! Пурне те тытса тӑракан Хуҫа Туррӑмӑр патшана ларчӗ!+
7Ӗнтӗ савӑнса хӗпӗртер те Ӑна мухтар, мӗншӗн тесен Путекӗн туйӗ ҫитрӗ. Ӗнтӗ ҫураҫнӑ хӗрӗ те капӑрланса хатӗрленчӗ+. 8Ӑна таса та шурӑ виссон тӑхӑнтартрӗҫ. Виссон тумтир вара сӑваплисен тӳрӗлӗхне пӗлтерет»+.

9Унтан ангел мана: «Путекӗн туйне чӗннисем телейлӗ», – тесе ҫырма хушрӗ. Тата вӑл мана ҫапла каларӗ: «Ку сӑмахсем – Туррӑн чӑн сӑмахӗсем». 10Вара эпӗ ун ури умне ӳксе пуҫҫапрӑм, анчах та вӑл мана: «Асту, кунашкал ан хӑтлан, – терӗ. – Эпӗ сан пекех, Иисус ҫинчен ҫирӗплетсе пӗлтерекен тӑванусем пекех, Турӑ чури кӑна. Турра пуҫҫап! Мӗншӗн тесен Иисус ҫинчен ҫирӗплетсе пӗлтерни – пророкла каланин тӗшши пулса тӑрать»+.

Шурӑ ут ҫинчи юланутҫӑ

11Унтан эпӗ пӑхрӑм та тӳпе уҫӑлса кайнине тата шурӑ юланута куртӑм. Тӳрӗ суд тунӑран, ҫӗнтерӳллӗ пулнӑран юланутҫине Шанчӑкли тата Чӑнни теҫҫӗ. 12Куҫӗсем Унӑн вут ҫулӑмӗ пек, пуҫӗ ҫинче темӗн чухлӗ пуҫ кӑшӑлӗсем. Ҫавсем ҫине Унӑн ятне ҫырнӑ, Хӑйӗнсӗр пуҫне вӑл ята никам та пӗлмест+. 13Вӑл юнпа хӗрелнӗ тумтир тӑхӑннӑччӗ. Унӑн ячӗ – Турӑ Сӑмахӗ+. 14Тӳпери йышлӑ ҫар ун хыҫҫӑн шурӑ утсем ҫинче пырать, хӑйсем таса та шурӑ виссон тумланнӑ. 15Унӑн чӗлхи-ҫӑварӗнчен ҫивӗч хӗҫ тухса тӑрать. Ҫав хӗҫпе Вӑл халӑхсене ҫӗнтерӗ. Вӗсене Вӑл тимӗр туяпа пӑхӗ. Вӑл Пурне те тытса тӑракан Турӑ ҫиллин эрехне юхтаркӑчра таптаса кӑларӗ+. 16Тумтирӗпе пӗҫҫи ҫине ят ҫырса хунӑ: патшасен Патши, хуҫасен Хуҫи.

17-18Унтан эпӗ хӗвел ҫинче тӑракан пӗр ангела куртӑм. Ҫӳл тӳпере вӗҫекен кайӑксене вӑл вӑйлӑ саслӑн ҫапла каларӗ: «Вӗҫӗр, вӗҫӗр! Патшасен, хуҫасен, ҫар пуҫӗсен, утсемпе юланутҫӑсен виллисене, ирӗклисемпе чурасен виллисене, аслисемпе кӗҫӗннисен виллисене сӑхмашкӑн Туррӑн аслӑ каҫхи апатне пуҫтарӑнӑр!» 19Вара эпӗ тискер кайӑкпа ҫӗр ҫинчи патшасене тата вӗсен ҫарне куртӑм. Вӗсене ут ҫинче Лараканпа тата Унӑн ҫарӗпе ҫапӑҫмашкӑн пуҫтарнӑ+. 20Анчах та тискер кайӑка тата ун умӗнче тӗлӗнмелле паллӑсем кӑтартакан суя пророка ярса тытрӗҫ. Ҫав тӗлӗнмелле ӗҫсене кӑтартса вӑл тискер кайӑкӑн ҫыру паллине ларттаракансене, тискер кайӑк сӑнарне пуҫҫапакансене илӗртсе улталанӑ. Вара тискер кайӑкпа суя пророка иккӗшне те кӳкӗрт ҫунакан вутлӑ кӳлле чӗрӗллех пӑрахрӗҫ+. 21Ыттисен вара, вӗсен ҫарӗнчисен, ут ҫинче Лараканӑн чӗлхи-ҫӑварӗнчи хӗҫпе пӗтмелле пулчӗ. Мӗн пур вӗҫен кайӑк вӗсен виллисене тӑраничченех сӑхрӗ+.

20-мӗш сыпӑк

Пин ҫул

20^1Унтан эпӗ тӳперен анакан ангела куртӑм. Унӑн аллинче тӗпсӗрлӗх ҫӑраҫҫипе пысӑк сӑнчӑрччӗ+. 2Вӑл хайхи аҫтахана, авалхи ҫӗлене, ярса илчӗ те пин ҫуллӑха сӑнчӑрласа лартрӗ, ҫак ҫӗлен – шуйттан, сатана+. 3Пин ҫул иртмесӗр те шуйттан халӑхсене илӗртсе ан улталатӑр тесе, ангел ӑна тӗпсӗрлӗхе пӑрахрӗ. Вара питӗрсе илчӗ те пичет лартрӗ. Пин ҫул иртсессӗн ӑна самантлӑха ирӗке кӑлармалла.

4Унтан эпӗ престолсене тата вӗсем ҫинче ларакансене куртӑм. Вӗсене суд тума ирӗк панӑ. Эпӗ тата Иисус ҫинчен, Турӑ сӑмахӗ ҫинчен ҫирӗплетсе пӗлтернӗшӗн пуҫӗсене каснӑ ҫынсен чунӗсене куртӑм. Вӗсем тискер кайӑка та, унӑн сӑнарне те пуҫҫапман; ҫамкисемпе аллисем ҫине ҫыру палли ларттарман. Вӗсем, чӗрӗлсе тӑрса, Христоспа пӗрле пин ҫул патшара ларчӗҫ+. 5Вилнисенчен ыттисем вара пин ҫул иртмесӗр те чӗрӗлсе тӑмарӗҫ. Ҫакӑ малтанхи хут чӗрӗлсе тӑни пулчӗ. 6Малтанхи хутӗнчех вилӗмрен чӗрӗлсе тӑма тивӗҫ пулнисем телейлӗ те сӑваплӑ. Иккӗмӗш вилӗм вӗсемпе пуҫ пулаймӗ. Вӗсем, Турӑпа Христосӑн священникӗсем пулса, Унпа пӗрле пин ҫул патшара ларӗҫ+.

Шуйттана тӗп туни

7Кайран, пин ҫул иртсессӗн, шуйттана тӗрминчен кӑларӗҫ. Вӑл тӗнчен тӑватӑ кӗтессинчи халӑхсене, Гог тата Магог текенскерсене, илӗртсе улталаса ҫӳрӗ, вӗсене вӑрҫа хатӗрленмешкӗн пӗр ҫӗре пуҫтарӗ. Вӗсен шучӗ – тинӗс ҫыранӗнчи хӑйӑр пӗрчисем чухлех. 8Акӑ вӗсем, пӗтӗм ҫӗр тӑрӑх тухса, сӑваплисем тӑракан вырӑна, Турӑ юратакан хулана, ҫавӑрса илчӗҫ+. 9Анчах та тӳперен, Турӑ патӗнчен, вут анчӗ те вӗсене ҫунтарса ячӗ+. 10Вӗсене илӗртсе улталанӑ шуйттана вара кӳкӗрт ҫунакан вутлӑ кӳлле, тискер кайӑкпа суя пророка пӑрахнӑ ҫӗрех, ывӑтрӗҫ. Вӗсене кунӗн-ҫӗрӗн, ӗмӗр-ӗмӗрех асаплантарӗҫ+.

Суд

11Унтан эпӗ пысӑк шурӑ престол тата ун ҫинче Ларакана куртӑм. Вӑл пуртан ҫӗрпе пӗлӗт те ҫухалчӗ: вӗсем валли вырӑн юлмарӗ. 12Вара эпӗ вилнисем, аслисемпе кӗҫӗннисем те, Турӑ умӗнче тӑнине куртӑм. Ҫавӑнтах уҫса хунӑ кӗнекесем пурччӗ. Пурӑнӑҫ кӗнеки те уҫӑччӗ. Вара вилнисене кӗнекесенче ҫырнине кура, кашнинех харпӑр-хӑй ӗҫне кура, суд турӗҫ+. 13Тинӗс хӑй ӑшӗнчи вилнисене пачӗ, вилӗмпе тамӑк та вилнисене пачӗҫ, кашнинех ӗҫӗсене кура суд турӗҫ+. 14Вара вилӗмпе тамӑка вутлӑ кӳлле пӑрахрӗҫ. Ҫакӑ иккӗмӗш вилӗм пулчӗ. 15Камӑн ятне пурӑнӑҫ кӗнекине ҫырса хуман, ҫавна вутлӑ кӳлле пӑрахрӗҫ+.

21-мӗш сыпӑк

Ҫӗнӗ тӳпепе ҫӗнӗ ҫӗр

21^1Унтан эпӗ ҫӗнӗ тӳпепе ҫӗнӗ ҫӗре куртӑм, мӗншӗн тесен ӗлӗкхи тӳпепе ҫӗр те, тинӗс те ҫукчӗ ӗнтӗ+. 2Вара эпӗ, Иоанн, сӑваплӑ хулана – ҫӗнӗ Иерусалима – куртӑм. Вӑл ҫӳлтен, Турӑ патӗнчен анатчӗ. Хӑйне, ҫураҫнӑ хӗре пулас упӑшки валли тирпейлесе тумлантарнӑ пек, хатӗрленӗ+. 3Ҫав самантрах тӳперен ҫапла калакан вӑйлӑ сасӑ илтрӗм: «Акӑ, Туррӑн ҫынсем хушшинче пурӑнмалли чатӑрӗ. Малашне Вӑл ҫынсемпе пурӑнӗ, вӗсем Унӑн халӑхӗ пулӗҫ, Вӑл вара вӗсен Турри пулӗ. 4Турӑ вӗсен куҫӗнчи кирек епле куҫҫульне те шӑлса ярӗ. Текех ӗнтӗ вилӗм те, йӗрӳ-макӑру та, чир-чӗр те пулмӗ, мӗншӗн тесен ӗлӗкхи йӑлтах иртсе кайнӑ»+.

5Вара престол ҫинче Ларакан: «Акӑ, пӗтӗмпех ҫӗнни пултаратӑп!» – терӗ. Унтан Вӑл мана: «Ҫак сӑмахсем тӗрӗс те чӑн, ҫавӑнпа та вӗсене ҫырса хур!» – терӗ+. 6«Мӗн пулмалли пулчӗ! – терӗ Вӑл мана. – Эпӗ – Альфа тата Омега, пуҫламӑшӗ тата вӗҫӗ. Камӑн ӑшӗ хыпнӑ, ҫавна чӗрӗлӗх ҫӑлкуҫӗнчен ахалех ӗҫтерӗп+. 7Ҫӗнтерекен пӗтӗмпех еткерлӗхе илӗ, вара Эпӗ унӑн Турри пулӑп, вӑл Манӑн ывӑлӑм пулӗ+. 8Анчах та хӑракансем те, шанчӑксӑррисем те, ирсӗрсем те, ҫын вӗлерекенсем те, аскӑнсем те, асамҫӑсем те, кӗлеткесене пуҫҫапакансемпе мӗн пур суеҫ таврашӗ те хӑйсен вырӑнне кӳкӗрт ҫунакан вутлӑ кӳлӗре тупӗҫ. Ку – иккӗмӗш вилӗм»+.

Ҫӗнӗ Иерусалим

9Унтан ман патӑма юлашки ҫичӗ инкекпе тултарнӑ ҫичӗ куркаллӑ ангелсенчен пӗри пычӗ те ҫапла каларӗ: «Кил, эпӗ сана Путекӗн ҫураҫнӑ хӗрне, ҫамрӑк арӑмне, кӑтартатӑп»+. 10Вара вӑл мана Святой Сывлӑш витӗмӗпе пысӑк та ҫӳллӗ ту ҫине илсе кайрӗ. Ту тӑрринчен вӑл мана ҫӳл тӳперен, Турӑ патӗнчен анакан сӑваплӑ Иерусалим хулине кӑтартрӗ+. 11Ҫак хулан Турӑ мухтавӗ пур. Вӑл хаклӑ йышши чул пек, витӗр таса пӑр евӗрлӗ яспис пек йӑлтӑртатса тӑратчӗ. 12Хули тавра вун икӗ хапхаллӑ пысӑк та ҫӳллӗ хӳме. Хапхасем ҫинче – вун икӗ ангел, кашни хапхи ҫинех Израилӗн вун икӗ йӑхӗн ятне ҫырнӑ. 13Виҫӗ хапхи – хӗвел тухӑҫ енне, виҫӗ хапхи – ҫурҫӗр енне, виҫӗ хапхи – кӑнтӑр енне, тепӗр виҫӗ хапхи хӗвел анӑҫ енне тухать. 14Хула хӳмисене вун икӗ никӗс ҫине туса лартнӑ, кашни никӗсӗ ҫинех Путекӗн вун икӗ апостолӗн ятне ҫырнӑ+.

15Манпа калаҫакан ангелӑн хулапа хапхисене, хӳмине виҫмешкӗн ылтӑн туя пурччӗ+. 16Хули тӑваткӗтеслӗх евӗр, унӑн урлӑш-тӑршшӗ пӗрех. Ангел хулана туйипе виҫсе тухрӗ те, пурӗ вун икӗ пин ҫурӑ ҫухрӑма яхӑн пулчӗ. Унӑн тӑршшӗ те, сарлакӑшӗ те, ҫӳллӗшӗ те пӗрешкелех. 17Унтан ангел хула хӳмине этем виҫипе виҫрӗ те, пурӗ ҫӗр хӗрӗх тӑватӑ чике пулчӗ. Ангел виҫи этем виҫи пекехчӗ. 18Хӳмине ясписран купаланӑ, хулине вара – витӗр курӑнакан кӗленче пек таса ылтӑнран. 19Хӳме никӗсӗсене тӗрлӗ хаклӑ йышши чулсемпе илемлетнӗ. Пӗрремӗш никӗсӗ – яспис, иккӗмӗшӗ – сапфир, виҫҫӗмӗшӗ – халкидон, тӑваттӑмӗшӗ – смарагд, 20пиллӗкмӗшӗ – сардоникс, улттӑмӗшӗ – сердолик, ҫиччӗмӗшӗ – хризолит, саккӑрмӗшӗ – вирилл, тӑххӑрмӗшӗ – топаз, вуннӑмӗшӗ – хризопрас, вун пӗрмӗшӗ – гиацинт, вун иккӗмӗшӗ аметист текен чул. 21Вун икӗ хапхи – вун икӗ ӗнчӗ. Кашни хапхине пӗр ӗнчӗрен тунӑ. Хула урамӗ – витӗр курӑнакан кӗленче пек таса ылтӑнран.

22Хулара эпӗ Турӑ Ҫуртне курмарӑм, мӗншӗн тесен ҫак хулашӑн Турӑ Ҫурчӗ – Пурне те тытса тӑракан Хуҫа Турӑпа Путек. 23Хулана ҫутатмашкӑн хӗвел те, уйӑх та кирлӗ мар, мӗншӗн тесен ӑна Турӑ мухтавӗ ҫутатать, унӑн ҫутаткӑҫӗ – Путек+. 24Ҫӑлӑннӑ халӑхсем ҫак ҫутӑра ҫӳрӗҫ, патшасем хӑйсен ҫӗр ҫинчи мухтавӗпе чапне унта илсе пырӗҫ. 25Хула хапхисене кӑнтӑрла питӗрмӗҫ, каҫ вара унта пулмасть. 26Халӑхсем унта мухтавӗпе чапне илсе пырӗҫ. 27Хулана таса марри нимӗн те кӗреймӗ, ирсӗрлӗхпе суялӑха парӑннисем те нихӑшӗ те кӗреймӗҫ. Путекӗн пурӑнӑҫ кӗнекине ҫырса хунисем кӑна унта кӗрейӗҫ.

22-мӗш сыпӑк

Чӗрӗлӗх шывӗ

22^1Унтан вара ангел мана чӗрӗлӗх шывӗн юхан шывне кӑтартрӗ. Юхан шывӗ, Турӑпа Путек престолӗ патӗнчен юхса тухса, витӗр курӑнакан пӑр пек йӑлтӑртатать. 2Малалла ҫав юхан шыв хула витӗр юхать. Шыв икӗ енӗпе те пурӑнӑҫ йывӑҫҫисем ӳсеҫҫӗ. Ҫулталӑкра вӗсем вун икӗ хут ҫимӗҫ параҫҫӗ. Кашни йывӑҫҫи уйӑхра пӗрре ҫимӗҫ парать, йывӑҫ ҫулҫисем – халӑхсене сиплемешкӗн+. 3Хулара ӗнтӗ тек ылханли нимӗн те пулмӗ. Унта Турӑпа Путекӗн престолӗ ларӗ, Унӑн чурисем Ӑна пуҫҫапса пурӑнӗҫ. 4Вара вӗсем Унӑн сӑнне курӗҫ, ҫамкисем ҫинче Унӑн ячӗ пулӗ+. 5Унта ӗнтӗ каҫ та пулмӗ, хӗвел ҫути те, ҫутаткӑҫ ҫути те кирлӗ пулмӗ, мӗншӗн тесен Хуҫа Турӑ вӗсене ҫутатӗ. Вӗсем, патшасем пек, ӗмӗр-ӗмӗр хуҫаланӗҫ+.

Христос килесси

6Унтан мана ангел: «Ҫак сӑмахсем тӗрӗс те чӑн. Малашлӑхра часах мӗн пулассине Хӑйӗн чурисене пӗлтермешкӗн сӑваплӑ пророксен Хуҫа Турри Хӑйӗн ангелне ячӗ», – терӗ+. 7«Акӑ, Эпӗ часах пырӑп. Ҫак кӗнекери пророкла сӑмахсене тытса пурӑнакан телейлӗ!»+
8Эпӗ, Иоанн, ҫакна йӑлтах куртӑм та, илтрӗм те. Вара, курнӑ-илтнӗ хыҫҫӑн, хама ҫакна йӑлтах кӑтартакан ангела пуҫҫапмашкӑн ун ури умне ӳкрӗм+. 9Анчах та вӑл мана: «Асту, кунашкал ан хӑтлан, – терӗ. – Эпӗ сан пекех, санӑн пророк тӑванусем пекех, ҫак кӗнекери сӑмахсене тытса пыракансем пекех, Турӑ чури кӑна. Турра пуҫҫап!» 10Тата вӑл мана: «Ҫак кӗнекери пророкла сӑмахсене пытарса, пичет хурса ан усра, мӗншӗн тесен вӑхӑт ҫывӑх ӗнтӗ, – терӗ+. 11– Тӳрӗ мар ҫын усал тусах пурӑнтӑр, ирсӗрри татах ирсӗрлентӗр. Тӳрӗ ҫын ырӑ тусах пурӑнтӑр, сӑвапли тата сӑваплӑрах пултӑр»+.

12«Акӑ, Эпӗ часах пырӑп. Кашнинех харпӑр-хӑй ӗҫӗшӗн тавӑрса памашкӑн тавӑрӑвӑм Хампа пӗрлех+. 13Эпӗ – Альфа тата Омега, пуҫламӑшӗ тата вӗҫӗ, Малтанхи тата Кайранхи»+.

14Унӑн пил-хушӑвӗсене тытса пыракансем телейлӗ. Пурӑнӑҫ йывӑҫҫи те вӗсемшӗн пулӗ, хулана хапхаран кӗме те вӗсем тивӗҫлӗ пулӗҫ+. 15Усал йытӑсемпе тухатмӑшсем, аскӑнсемпе ҫын вӗлерекенсем, кӗлеткесене пуҫҫапакансем, тӗрӗсмарлӑха юратса тӗрӗс мар пурӑнакансем вара тулашӗнче юлӗҫ+.

16«Эпӗ, Иисус, сире ҫакна чиркӳсенче ҫирӗплетсе пӗлтермешкӗн Хамӑн ангелӑма ятӑм. Эпӗ – Давид ӑрӑвӗн никӗсӗ тата тӑхӑмӗ, ирхи ҫутӑ ҫӑлтӑр»+. 17«Килсем!» – теҫҫӗ Сывлӑш та, Путекӗн ҫураҫнӑ хӗрӗ те. «Килсем!» – тетӗр ҫакна итлекенӗ те. Ӑш хыпни те, кӑмӑл тӑваканни те килсе чӗрӗлӗх шывне ахалех илтӗр+.

18Ҫак кӗнекери пророкла сӑмахсене итлекен кашни ҫыннах эпӗ те ҫирӗплетсе калатӑп: кам та кам ҫак сӑмахсем ҫумне урӑххи хушать, Турӑ ун ҫине ҫак кӗнекере ҫырса кӑтартнӑ инкексене ярать. 19Кам та кам ҫак кӗнекери пророкла сӑмахсенчен хӑшне те пулин кӑларса пӑрахать, Турӑ ӑна пурӑнӑҫ кӗнекине те, сӑваплӑ хулана та – вӗсем пирки ҫак кӗнекере ҫырнӑ – кӗртмӗ.

20Ҫакӑн ҫинчен ҫирӗплетсе Пӗлтерекен калать: «Ӗнтӗ часах пырӑп!» Аминь. Килсемччӗ, Иисус Хуҫамӑр!+

21Сире пурсӑра та Иисус Христос Хуҫамӑрӑн тивлечӗ пултӑр. Аминь.

* 1:8 Альфа тата Омега – грек алфавитӗнчи малтанхи тата юлашки сас паллисен ячӗсем.

* 1:10 Хӑш-пӗр авалхи ал ҫырусенче «Эпӗ – Альфа тата Омега, Малтанхи тата Кайранхи» сӑмахсем ҫук.

* 2:6 Николаитсем – малтанхи христиансем хушшинчи тӗн тӗлӗшӗнчен уйӑрӑлса кайнӑ ушкӑн.

* 9:11 Аполлион – пӗтермӗш тенине пӗлтерет.

* 13:10 Хӑш-пӗр авалхи ал ҫырусенче ку сӑвӑ урӑхларах: «Тыткӑна лекме пӳрнӗ ҫын тыткӑна лекӗ, хӗҫпе вилме пӳрнине хӗҫпе вӗлерӗҫ».

* 14:1 Хӑш-пӗр авалхи ал ҫырусенче урӑхларах: «Вӗсен ҫамкисем ҫинче Унӑн ячӗпе Ашшӗн ячӗччӗ».

* 18:12 Виссон – паха йӗтӗн пир е ҫав пиртен ҫӗленӗ тумтир. Порфира – тӗксӗм хӗрлӗ хӑмач пир е ҫав пиртен ҫӗленӗ тумтир.

+ 1:1 Апокалипсис 22:6
+ 1:2 Ин. 19:35
+ 1:3 Апокалипсис 22:7, Апокалипсис 22:10

+ 1:4 Апокалипсис 3:1, Апокалипсис 4:5, Апокалипсис 5:6, Ин. 3:11, Тимофей патне 1-мӗш 6:13, Ӗҫ-хӗл. 26:23, 1 Кор. 15:20, Колоссӑсем патне 1:18, Петрӑн 1-мӗш 1:18-19

+ 1:6 Петрӑн 1-мӗш 2:9, Апокалипсис 5:10, Апокалипсис 20:6, Петрӑн 1-мӗш 4:11, Иуда ҫырӑвӗ 1:24-25, Апокалипсис 5:13

+ 1:9 Мк. 10:39
+ 1:10 Апокалипсис 4:2
+ 1:13 Апокалипсис 15:6
+ 1:14 Апокалипсис 2:18, Апокалипсис 19:12

+ 1:16 Еврейсем патне 4:12, Апокалипсис 19:15, Мф. 17:2

+ 1:17 Мф. 28:4, Апокалипсис 2:8, Апокалипсис 22:13

+ 1:18 Римсем патне 6:9, Римсем патне 14:9, Апокалипсис 9:1, Апокалипсис 20:1

+ 2:1 Апокалипсис 1:13, Апокалипсис 1:16

+ 2:2 2 Кор. 11:13, Иоанӑн 1-мӗш 4:1

+ 2:7 Мф. 11:15, Мк. 4:9, Лк. 8:8, Апокалипсис 3:6, Апокалипсис 3:13, Апокалипсис 3:22, Апокалипсис 13:9, Апокалипсис 3:5, Апокалипсис 21:7, Лк. 23:43, 2 Кор. 12:4, Апокалипсис 22:2

+ 2:8 Апокалипсис 1:17-18

+ 2:9 Иаков ҫырӑвӗ 2:5, 2 Кор. 8:9, Апокалипсис 3:9

+ 2:10 Апокалипсис 12:11, Иаков ҫырӑвӗ 1:12, Апокалипсис 3:11

+ 2:11 Апокалипсис 2:7, Апокалипсис 20:6, Апокалипсис 21:8

+ 2:12 Апокалипсис 1:16

+ 2:14 Петрӑн 2-мӗш 2:15, Ӗҫ-хӗл. 15:29, 1 Кор. 8:10, 1 Кор. 10:19

+ 2:15 Апокалипсис 2:6

+ 2:16 Фессалоникисем патне 2-мӗш 2:8

+ 2:17 Апокалипсис 2:7, Ин. 6:48-50, Апокалипсис 3:12, Апокалипсис 19:12

+ 2:18 Апокалипсис 1:14-15
+ 2:20 Апокалипсис 2:14
+ 2:21 Петрӑн 2-мӗш 3:9, Петрӑн 2-мӗш 3:15
+ 2:23 Мф. 16:27
+ 2:25 Апокалипсис 3:11

+ 2:26 Апокалипсис 12:5, Апокалипсис 19:15, Апокалипсис 22:16

+ 2:29 Апокалипсис 2:7

+ 3:1 Апокалипсис 1:4-5, Апокалипсис 1:16, Римсем патне 1:15, Ефессем патне 2:1, Ефессем патне 2:5, Колоссӑсем патне 2:13, Тимофей патне 1-мӗш 5:6

+ 3:3 Мф. 24:43-44, Петрӑн 2-мӗш 3:10, Фессалоникисем патне 1-мӗш 5:2, Апокалипсис 16:15

+ 3:4 Иуда ҫырӑвӗ 1:23, Апокалипсис 6:11, Апокалипсис 7:9, Мф. 10:11, Мф. 22:8, Ӗҫ-хӗл. 13:46

+ 3:5 Апокалипсис 2:7, Апокалипсис 21:7, Лк. 10:19, Мф. 10:32

+ 3:6 Апокалипсис 2:7
+ 3:9 Апокалипсис 2:9
+ 3:10 Петрӑн 2-мӗш 2:9, 1 Кор. 10:13

+ 3:11 Апокалипсис 22:7, Апокалипсис 22:12, Апокалипсис 22:20, Апокалипсис 2:25

+ 3:12 Апокалипсис 2:7, Апокалипсис 2:17

+ 3:13 Апокалипсис 2:7

+ 3:14 Колоссӑсем патне 1:15, Колоссӑсем патне 1:18, 1 Кор. 14:16, 2 Кор. 1:20

+ 3:17 1 Кор. 4:8, Ин. 9:39-41
+ 3:18 Апокалипсис 16:15
+ 3:19 Еврейсем патне 12:5-6
+ 3:20 Лк. 12:36, Ин. 14:23

+ 3:21 Ин. 16:33, Мк. 16:19, Мф. 19:28, Лк. 22:30

+ 3:22 Апокалипсис 2:7
+ 4:1 Апокалипсис 1:10
+ 4:2 Апокалипсис 1:10,
+ 4:4 Апокалипсис 3:4

+ 4:5 Апокалипсис 8:5, Апокалипсис 11:19, Апокалипсис 16:18, Апокалипсис 1:4-5,

+ 4:6 Апокалипсис 15:2,
+ 4:11 Апокалипсис 5:12,
+ 5:1 Апокалипсис 10:4, Апокалипсис 22:10
+ 5:5 Апокалипсис 22:16,

+ 5:6 Ин. 1:29, Ин. 1:36, Петрӑн 1-мӗш 1:19, Ӗҫ-хӗл. 8:32-33, Апокалипсис 1:4-5

+ 5:8 Апокалипсис 8:3-4

+ 5:9 Апокалипсис 14:3, Апокалипсис 7:9, Апокалипсис 11:9, Апокалипсис 14:6, Апокалипсис 14:3-4

+ 5:10 Петрӑн 1-мӗш 2:9, Апокалипсис 1:6
+ 5:11 Лк. 2:13
+ 5:12 Апокалипсис 4:11

+ 5:13 Петрӑн 1-мӗш 4:11, Иуда ҫырӑвӗ 1:24-25, Апокалипсис 1:6, Апокалипсис 7:12

+ 5:14 Апокалипсис 4:10

+ 6:1 Апокалипсис 5:1, Апокалипсис 4:7, Апокалипсис 14:2, Апокалипсис 19:6

+ 6:4 Мк. 13:8
+ 6:6 Апокалипсис 7:3
+ 6:9 Апокалипсис 20:4

+ 6:10 Лк. 18:7, Фессалоникисем патне 2-мӗш 1:6, Апокалипсис 19:2

+ 6:11 Апокалипсис 3:4
+ 6:12 Мк. 13:8, Апокалипсис 11:13,
+ 6:14 Апокалипсис 16:20
+ 6:16 Лк. 23:30
+ 7:3 Апокалипсис 14:1, Апокалипсис 22:4
+ 7:9 Апокалипсис 3:4
+ 7:10 Апокалипсис 12:10, Апокалипсис 19:1
+ 7:11 Апокалипсис 4:6
+ 7:12 Апокалипсис 5:13-14

+ 7:14 Мф. 24:21, Еврейсем патне 9:14, Апокалипсис 19:8, Апокалипсис 22:14

+ 7:17 Ин. 10:11, Апокалипсис 21:4
+ 8:1 Апокалипсис 5:1
+ 8:2 Мф. 18:10-11
+ 8:3 Апокалипсис 5:8
+ 8:4 Ӗҫ-хӗл. 10:4
+ 8:5 Апокалипсис 4:5
+ 8:8 Апокалипсис 11:6
+ 8:10 Апокалипсис 9:1

+ 9:1 Лк. 10:18, Апокалипсис 8:10, Апокалипсис 12:8-9, Апокалипсис 1:18

+ 9:4 Апокалипсис 7:2-4
+ 9:12 Апокалипсис 11:14
+ 9:14 Апокалипсис 16:12
+ 9:20 1 Кор. 10:20,
+ 9:21 Апокалипсис 21:8, Апокалипсис 22:15
+ 10:1 Апокалипсис 4:3, Апокалипсис 1:15-16
+ 10:4 Апокалипсис 5:1, Апокалипсис 22:10
+ 10:7 Апокалипсис 11:15
+ 11:1 Апокалипсис 21:15

+ 11:2 Лк. 21:24, Апокалипсис 12:6, Апокалипсис 13:5

+ 11:6 Апокалипсис 8:8

+ 11:7 Апокалипсис 9:1,

+ 11:12 Апокалипсис 4:1, Фессалоникисем патне 1-мӗш 4:17

+ 11:13 Апокалипсис 6:12

+ 11:14 Апокалипсис 8:13, Апокалипсис 9:12

+ 11:15 Мф. 24:31, Апокалипсис 10:7, Лк. 1:33, 1 Кор. 15:24

+ 11:16 Апокалипсис 4:4
+ 11:17 Апокалипсис 1:4, Апокалипсис 16:5
+ 11:18 Апокалипсис 20:12
+ 11:19 Апокалипсис 15:5, Апокалипсис 16:21

+ 12:3 Апокалипсис 13:1, Апокалипсис 17:3, Апокалипсис 17:12

+ 12:5 Апокалипсис 2:27, Апокалипсис 19:15
+ 12:6 Апокалипсис 11:3, Апокалипсис 13:5
+ 12:7 Иуда ҫырӑвӗ 1:9

+ 12:9 Апокалипсис 20:2, Лк. 10:18, Ин. 12:31

+ 12:11 Апокалипсис 15:2, Лк. 14:26, Ин. 12:25, Апокалипсис 2:10

+ 12:14 Апокалипсис 13:5
+ 13:1 Апокалипсис 12:3
+ 13:2 Лк. 4:6
+ 13:5 Апокалипсис 11:2, Апокалипсис 12:6
+ 13:7 Апокалипсис 11:7, Апокалипсис 12:17
+ 13:8 Апокалипсис 3:5
+ 13:9 Апокалипсис 2:7
+ 13:10 Апокалипсис 14:12

+ 13:13 Мк. 13:22, Апокалипсис 16:13, Апокалипсис 19:20, Лк. 9:54

+ 13:14 Мф. 24:24, Мк. 13:22, Фессалоникисем патне 2-мӗш 2:9

+ 14:1 Еврейсем патне 12:22, Апокалипсис 3:12, Апокалипсис 7:3-4

+ 14:2 Апокалипсис 1:15, Апокалипсис 6:1

+ 14:3 Апокалипсис 5:9

+ 14:4 2 Кор. 11:2, Иаков ҫырӑвӗ 1:18, Фессалоникисем патне 2-мӗш 2:13

+ 14:8 Апокалипсис 18:2
+ 14:9 Апокалипсис 13:15
+ 14:10 Апокалипсис 14:10, Апокалипсис 20:10
+ 14:12 Апокалипсис 13:10
+ 14:13 Апокалипсис 20:6
+ 14:14 Апокалипсис 1:13
+ 14:15 Мк. 4:29
+ 14:19 Апокалипсис 19:15

+ 15:1 Апокалипсис 16:1, Апокалипсис 17:1, Апокалипсис 21:9

+ 15:2 Апокалипсис 4:6, Апокалипсис 12:11, Апокалипсис 13:17

+ 15:5 Апокалипсис 11:19
+ 15:6 Апокалипсис 1:13
+ 15:7 Апокалипсис 4:6
+ 16:1 Апокалипсис 15:1,
+ 16:2 Апокалипсис 13:16,
+ 16:3 Апокалипсис 8:8-9
+ 16:5 Апокалипсис 1:4, Апокалипсис 11:17,
+ 16:6 Мф. 23:35, Апокалипсис 18:24,
+ 16:7 Апокалипсис 6:9
+ 16:9 Ӗҫ-хӗл. 12:23
+ 16:10 Апокалипсис 13:2,
+ 16:12 Апокалипсис 9:14,
+ 16:13 Апокалипсис 12:3, Апокалипсис 13:11
+ 16:14 Мк. 13:22, Апокалипсис 13:13

+ 16:15 Мф. 24:43-44, Петрӑн 2-мӗш 3:10, Фессалоникисем патне 1-мӗш 5:2, Апокалипсис 3:3, Апокалипсис 3:18

+ 16:18 Мк. 13:19
+ 16:19 Апокалипсис 14:10
+ 16:20 Апокалипсис 6:14
+ 16:21 Апокалипсис 11:19
+ 17:1 Апокалипсис 15:1, Апокалипсис 21:9,
+ 17:2 Апокалипсис 14:8
+ 17:3 Апокалипсис 12:3
+ 17:6 Апокалипсис 16:6
+ 17:8 Апокалипсис 9:1, Апокалипсис 11:7
+ 17:12 Апокалипсис 12:3

+ 17:14 Тимофей патне 1-мӗш 6:15, Апокалипсис 19:16,

+ 17:16 Апокалипсис 18:8
+ 18:2 Апокалипсис 14:8,
+ 18:3 Апокалипсис 17:2,
+ 18:8 Апокалипсис 17:16

+ 18:24 Мф. 23:35, Апокалипсис 16:6, Апокалипсис 17:6

+ 19:1 Апокалипсис 7:10
+ 19:2 Апокалипсис 6:10
+ 19:3 Апокалипсис 14:11, Апокалипсис 18:9
+ 19:4 Апокалипсис 4:4
+ 19:6 Апокалипсис 1:15, Апокалипсис 6:1,
+ 19:7 Мф. 22:2, Мф. 25:10, Апокалипсис 21:2
+ 19:8 Апокалипсис 7:14
+ 19:10 Ӗҫ-хӗл. 10:25-26, Апокалипсис 22:8-9
+ 19:12 Апокалипсис 1:14, Апокалипсис 2:17
+ 19:13 Ин. 1:1

+ 19:15 Апокалипсис 1:16, Апокалипсис 2:27, Апокалипсис 12:5, Апокалипсис 14:19-20

+ 19:19 Апокалипсис 16:16

+ 19:20 Апокалипсис 13:11-15, Апокалипсис 16:13,

+ 19:21 Апокалипсис 1:16
+ 20:1 Апокалипсис 9:1
+ 20:2 Апокалипсис 12:9

+ 20:4 Мф. 19:28, Апокалипсис 6:9, Апокалипсис 13:12-16,

+ 20:6 Апокалипсис 2:11, Апокалипсис 14:13, Апокалипсис 21:8, Апокалипсис 1:6

+ 20:8 Апокалипсис 16:14
+ 20:9 Апокалипсис 11:5
+ 20:10 Апокалипсис 19:20
+ 20:12 Мф. 16:27
+ 20:13 Ӗҫ-хӗл. 24:15
+ 20:15 Мф. 13:42, Мф. 13:50
+ 21:1 Петрӑн 2-мӗш 3:13, Апокалипсис 20:11

+ 21:2 Галатсем патне 4:26, Еврейсем патне 12:22, Апокалипсис 19:7

+ 21:4 Апокалипсис 7:17,

+ 21:5 2 Кор. 5:17

+ 21:6 Апокалипсис 1:6, Апокалипсис 22:13, Ин. 4:10, Ин. 7:37

+ 21:7 Апокалипсис 2:7, Апокалипсис 3:5, Мф. 25:34, 2 Кор. 6:18

+ 21:8 1 Кор. 6:9-10, Галатсем патне 5:19-21, Апокалипсис 22:15, Апокалипсис 2:11, Апокалипсис 20:6

+ 21:9 Апокалипсис 15:1, Апокалипсис 17:1
+ 21:10 Апокалипсис 17:3
+ 21:14 Ефессем патне 2:20
+ 21:15 Апокалипсис 11:1
+ 21:23 Апокалипсис 22:5
+ 22:2 Апокалипсис 2:7

+ 22:4 Мф. 5:8, Иоанӑн 1-мӗш 3:2, Еврейсем патне 12:14, Апокалипсис 7:3-4

+ 22:5 Апокалипсис 21:23
+ 22:6 Апокалипсис 1:1
+ 22:7 Апокалипсис 3:11, Апокалипсис 1:3
+ 22:8 Апокалипсис 19:10
+ 22:10 Апокалипсис 10:4, Апокалипсис 1:3
+ 22:11 Тимофей патне 2-мӗш 3:13
+ 22:12 Мф. 16:27
+ 22:13 Апокалипсис 1:8, Апокалипсис 21:6
+ 22:14 Апокалипсис 7:14

+ 22:15 1 Кор. 6:9-10, Галатсем патне 5:19-21, Апокалипсис 21:8

+ 22:16 Апокалипсис 5:5, Апокалипсис 2:26

+ 22:17 Апокалипсис 21:2, Апокалипсис 21:9, Ин. 7:37, Апокалипсис 21:6

+ 22:20 1 Кор. 16:22

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/CHV/CHV/1-Ҫӗнӗ%20Халал,%202009/Ҫӗнӗ-Халал__Tran.azw3

Ҫӗнӗ Халалри Сӑмахсене Ӑнлантарни

Ҫӗнӗ Халалри Сӑмахсене Ӑнлантарни

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. Е

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. О

12. П

13. Р

14. С

15. Ҫ

16. Т

17. У

18. Ӳ

19. Ф

20. Х

21. Ч

22. Ш

23. Ы

24. Э

Ӑнлантарни

Аарон – Моисейӑн пиччӗшӗ. Еврей халӑхӗ Турӑран Моисей урлӑ Саккун илсессӗн Аарон малтанхи священник пулнӑ. Саккунпа килӗшӳллӗн Аарон ӑрӑвӗнчи ҫынсене ҫеҫ священника лартма юранӑ.

Авель – Адампа Евӑн ывӑлӗ. Ӑна Каин ятлӑ пиччӗшӗ кӗвӗҫнипе вӗлернӗ, мӗншӗн тесен Турӑ Авель парнине йышӑннӑ, унӑнне вара йышӑнман. Шӑллӗне вӗлерсе ҫылӑха кӗнӗшӗн Турӑ Каина айӑпланӑ: ҫӗрӗ-шывӗнчен хӑваласа ярса, тӗнче тӑрӑх ҫапкаланса ҫӳремелле тунӑ.

Авраам – Христос Ҫураличчен 2000 ҫула яхӑн маларах ҫуралнӑ. Еврейсен тата ытти халӑхсен ӑру пуҫӗ, мӑн аслашшӗ. Авраам Турра пӗтӗм чунтан-вартан ӗненнин тӗслӗхӗ пулса тӑрать, вӑл хӑйӗн ывӑлне Турра парнелӗхе кӳме те хатӗр пулнӑ. Турӑ Авраама тата унӑн ӑрӑвне суйласа илсе пил панӑ. Авраама Ҫӗнӗ Халалра Иисус Христоса ӗненекен мӗн пур ҫынсен ӑру пуҫӗ, «ӗненӳ ашшӗ» тенӗ.

Адам – Турӑ пултарнӑ чи малтанхи этем, ун хыҫҫӑн Вӑл унӑн арӑмне Евӑна пултарнӑ. Малтанах вӗсем райра пурӑннӑ, каярахпа вара Хӑй хушнине итлеменшӗн Турӑ вӗсене райран хӑваласа янӑ. Вӗсен Авель, Каин, Сиф ятлӑ ачисем пулнӑ.

Аллӑмӗш кун уявӗ – вырма вӑхӑчӗ вӗҫленнӗ ятпа паллӑ тӑвакан уяв. Иудей тӗнӗнчи чи пысӑк уявсенчен пӗри, ӑна Пасха иртсен аллӑмӗш кун уявлаҫҫӗ. Шӑпах ҫавӑн чухне, Ҫӑлаканӑмӑра пӑталани (ун хыҫҫӑн Вӑл чӗрӗлсе тӑнӑ) аллӑ кун иртсен, апостолсем ҫине Святой Сывлӑш аннӑ, вара вӗсем хӑйсем малтан пӗлмен чӗлхесемпе калаҫма тытӑннӑ. Ҫакӑ Ырӑ Хыпара пӗтӗм тӗнчипе ӳкӗтлесе вӗрентме пуҫланине пӗлтернӗ. (Апостол сӑмаха пӑхӑр.)

Аминь – еврейларан куҫарсан «чӑн, ҫапла» тени пулать. Кӗлӗсенче, ӳкӗтсенче, апостолсен ҫырӑвӗсенче тата ыттисенче юлашки сӑмах вырӑнне усӑ кураҫҫӗ.

Ангел – тӳпери ӳт-пӳсӗр пирӗшти; унӑн кӑмӑл-ирӗк, ӑс-хакӑл, вӑй-хӑват пур. Ангелсем – Турӑ пултарнисенчен чи пахисем, Турӑ хушнипе вӗсем ҫынсене пулӑшаҫҫӗ.

Апостол – грекларан куҫарсан «янӑскер» тени пулать. Апостол – Турӑ ирӗкне пӗлтерме тата пурнӑҫлама суйласа илнӗ Христосӑн вӗренекенӗ. Ытларах чухне апостол тесе Иисусӑн чи ҫывӑх вун икӗ вӗренекенне тата Павела калаҫҫӗ. Ӑна Хуҫамӑр Хӑй тӳпене ҫӗкленнӗ хыҫҫӑн Турӑшӑн ӗҫлесе тӑма чӗнсе илнӗ. Апостолсем Христос вӗрентӗвне пӗтӗм тӗнчипе сарса тата хӑйсен ӳкӗчӗсене хӑватсем кӑтартнипе ҫирӗплетсе христиансен нумай-нумай ушкӑнӗсене никӗсленӗ, вӗсене ертсе пынӑ.

Ареопаг – Афины хулинчи тӳпемлӗ вырӑн ячӗ, унта туса ирттернӗ аслӑ суда та ҫаплах каланӑ.

Ассарий – Рим империйӗнчи пӑхӑр вак укҫа, динарийӗн 1/16 пайӗ патнелле.

Вавилон – хальхи Ирак ҫӗр-шывӗнчи авалхи хула. Авалхи Халал саманинче Вавилон империйӗ еврей халӑхӗн чи хаяр тӑшманӗ пулнӑ. Ҫӗнӗ Халалра «Вавилон» – Турра хисеплеменнин, Турра курайманнин символӗ, шуйттан патшалӑхӗ. Тӗслӗхрен, Апостолсен Ӗҫӗ-хӗлӗ Кӗнекере тата Апокалипсис Кӗнекере Вавилона ҫапла хак панӑ.

Валаам – Моисей вӑхӑтӗнчи пророк. Моав патши Валак ӑна Израиль халӑхне ылханма хушнӑ, анчах та Турӑ Валаама ҫакна тума чарнӑ.

Вӑхӑт шучӗ – авалхи Израиль ҫыннисем ҫӗнӗ кун каҫхине пуҫланать тесе шутланӑ. Хӗвел ансан хӗвел тухичченхи ҫӗрлехи вӑхӑт тӑватӑ хурал черетне пайланнӑ, хӗвел тухсан хӗвел аничченхи кӑнтӑрлахи вӑхӑт вун икӗ сехете пайланнӑ.

Веельзевул – усалсен пуҫлӑхӗн, шуйттанӑн, пӗр ячӗ.

Вун иккӗшӗ – Апостол сӑмаха пӑхӑр.

Галилея – Палестинӑн ҫурҫӗр пайӗнчи ҫӗрӗ-шывӗ. Нумай ӗмӗрсем хушши ҫак ҫӗр-шывпа урӑх патшалӑхсем хуҫаланнӑ; Христос вӑхӑтӗнче кунта еврейсем те, урӑх халӑх ҫыннисем те пурӑннӑ. Унти чылай еврей ытти халӑхсемпе хутӑшса кайнӑ, апла пулин те вӗсем Моисей тӗнне тытса пынӑ. Иудейӑра пурӑнакан еврейсем вӗсем ҫине тӗттӗм кӗтесре пурӑнакансем ҫине пӑхнӑ пек мӑнкӑмӑллӑн пӑхнӑ. Иисус Христосӑн ачалӑхӗпе ҫамрӑклӑхӗ Галилейӑри Назарет хулинче иртнӗ.

Гоморра – Содомпа Гоморра сӑмахсене пӑхӑр.

Давид – Израилӗн чи чаплӑ патши, вӑл патшара Христос Ҫураличченхи 1000-мӗш ҫулсенчен пуҫласа ларнӑ. Ҫӗр-шыва ӑслӑн ертсе пырса, ҫар ӗҫне питӗ аван пӗлсе вӑл Израильтен аслӑ патшалӑх туса хунӑ, Иерусалима вара ҫав патшалӑхӑн тӗп хули тунӑ. Турӑ ирӗкне пурнӑҫласа Давид тӑнӑҫлӑхпа тӗрӗслӗхшӗн ҫуннӑ. Вӑл псаломсем – Турра мухтакан юрӑсем – нумай хывнӑ. Пророксем Христос ҫураличчен чылай малтан Вӑл Давид ӑрӑвӗнчен тухасса каланӑ.

Диакон – грекларан куҫарсан «пулӑшакан» тени пулать. Малтанхи христиансен ушкӑнӗнче диаконсем ытларах хуҫалӑх ыйтӑвӗсемпе ӗҫленӗ: тӗслӗхрен, чухӑнсене панӑ пулӑшӑва (укҫа-тенкӗ, апат-ҫимӗҫ т. ыт. те) валеҫекенсем пулнӑ.

Диаконисса – хӗрарӑм-диакон. (Диакон сӑмаха пӑхӑр.)

Динарий – Рим империйӗнчи кӗмӗл укҫа. Тара тытнӑ ҫыннӑн пӗр кунлӑх ӗҫ укҫи пӗр динарие яхӑн пулнӑ.

Драхма – Грецири кӗмӗл укҫа. Вӑтамран Рим империйӗнчи динарийпе тӳр килет. (Динарий сӑмаха пӑхӑр.)

Ева – Адам сӑмаха пӑхӑр.

Евангели – авалхи грек чӗлхинче ку сӑмах «Ырӑ Хыпар» тенине пӗлтерет. Ырӑ Хыпар вӑл – Ҫӑлаканӑмӑр Иисус Христос ҫинчен, Вӑл ҫурални ҫинчен, Турӑшӑн тӑрӑшни ҫинчен, Унӑн вӗрентӗвӗ ҫинчен, вилӗмӗ ҫинчен тата вилӗмрен чӗрӗлсе тӑни ҫинчен калакан хыпар. Ҫӑлаканӑмӑр ҫинчен ҫырса кӑтартнӑ тӑватӑ кӗнекене каярахпа ҫапла калама пуҫланӑ.

Евнух – кастарнӑ арҫын. Ӗлӗк-авал евнухсем патша гаремӗсене хуралланӑ. Тепӗр чухне вӗсем патша таврашӗнче самаях пысӑк витӗм кӳрекен ҫынсем, патша ҫумӗнчи аслӑ улпутсем пулса тӑнӑ.

Епископ – грекларан куҫарсан «упраса, пӑхса тӑракан» тенине пӗлтерет. Малтанхи христиансен ушкӑнӗнче вӗсене пресвитер тесе те каланӑ. (Пресвитер сӑмаха пӑхӑр.)

Иаков – Исаакпа Ревекка ывӑлӗ, Авраам мӑнукӗ. Иаковӑн Исав ятлӑ йӗкӗреш пӗртӑванӗ пулнӑ. Исав кӑшт маларах ҫуралнӑ пулин те, Иаков, хӑйне Турӑ суйласа илнӗ пирки, малтанхи ывӑлӑн тивӗҫӗсене тата ашшӗн пилне илнӗ. Иаковӑн вун икӗ ывӑл пулнӑ: Рувим, Симеон, Левий, Иуда, Дан, Неффалим, Гад, Асир, Иссахар, Завулон, Иосиф, Вениамин – каярахпа вӗсенчен еврей халӑхӗн вун икӗ сыпӑкӗ (йӑхӗ) пулса кайнӑ. Турӑ Иакова ҫӗнӗ ят панӑ – Израиль, ҫак ят унран пулса кайнӑ еврей халӑхӗн ячӗ пулса тӑнӑ.

Иеремия – Израилӗн аслӑ пророкӗ, вӑл Христос Ҫураличченхи 627-580-мӗш ҫулсенче Турӑшӑн ӗҫлесе тӑнӑ. Иеремия Турӑран пӑрӑнса кӗлеткесене пуҫҫапма пуҫланӑ еврейсене питӗ вӑйлӑн питленӗ, Иерусалим ҫыннисем Турра хисеплеменшӗн ҫак хулана аркатасса малтанах каласа хунӑ. Ҫавӑншӑн ӑна тӑтӑшах хӗсӗрленӗ.

Иерусалим – Израиль патшалӑхӗн тӗп хули. Ҫак хулара мӗн пур еврей сума сӑвакан Турӑ Ҫурчӗ пулнӑ. Каярахпа, малтанхи пӗрлӗхлӗ патшалӑх Ҫурҫӗрти патшалӑха (вӑл Израиль ятлах пулнӑ) тата Кӑнтӑрти патшалӑха (Иуда, е Иудея) пайланса кайсан, Иерусалим Кӑнтӑрти патшалӑхӑн тӗп хули пулса тӑнӑ.

Иисус Навин – Моисей пурӑннӑ вӑхӑтра унӑн пулӑшаканӗ пулнӑ, Моисей вилсессӗн вара ун вырӑнне юлнӑ, Израиль ҫыннисен ҫулпуҫӗ пулса тӑнӑ. Шӑпах та вӑл ертсе пынипе Израиль ҫыннисем хӑйсене Турӑ шантарнӑ ҫӗре – Ханаан ҫӗрне – туртса илнӗ.

Илия – Израилӗн аслӑ пророкӗ. Вӑл Израилӗн Турра пачах та хисеплемен патши Ахав вӑхӑтӗнче пурӑннӑ, патшана Турӑ енне ҫавӑрӑнма ӳкӗтленӗ. Хӑйӗн тӳрӗлӗхӗшӗн вӑл чӗрӗллех тӳпене илӗннӗ. Ҫӑлакан килес умӗн Ун валли ҫул хатӗрлемешкӗн Илия ҫӗр ҫине тавӑрӑнасса еврейсем ӗненнӗ.

Император – Рим империйӗнчи чи аслӑ пуҫлӑх. Ӑна Рим империне кӗрекен мӗн пур ҫӗрсен пуҫлӑхӗсемпе патшисем (тӗслӗхрен, Пилат тата Ирод) пӑхӑнса тӑнӑ.

Иоиль – Израилӗн аслӑ пророкӗ. Иоиль хӑҫан пурӑнни паллах мар, анчах вӑл Хуҫа Туррӑмӑрӑн кунӗ килесси ҫинчен нумай хутчен пророкла каланӑ. Ҫав кун тӗнчене суд тумашкӑн Турӑ Суйласа илни тепӗр хут ҫӗр ҫине килесси ҫинчен те малтанах пӗлтернӗ. Чылай ӗмӗр иртсессӗн Петр апостол Иисус Христос Хуҫамӑр ҫинчен каланӑ чухне унӑн сӑмахӗсемпе усӑ курнӑ.

Иона – Израилӗн аслӑ пророкӗ. Иона кит ӑшӗнче виҫӗ кун та виҫӗ каҫ пулнӑ; Христос Хӑйӗн ӳт-пӗвӗпе те ҫапла пулассине малтанах каласа хунӑ. Тата Ҫӗнӗ Халалра Иона хӑйӗн ӳкӗчӗпе Турра хисеплемен Ниневи ҫыннисене ӳкӗнтерни ҫинчен асӑннӑ.

Иосиф – Ҫӗнӗ Халалра ку ятлӑ темиҫе ҫынна асӑннӑ, вӗсенчен паллӑраххисем ҫаксем: 1) Иисус Христос Хуҫамӑр Амӑшӗн, Мариян, упӑшки. 2) Иаковӑн вун икӗ ывӑлӗнчен пӗри. (Иаков сӑмаха пӑхӑр.) Пӗртӑванӗсем ӑна кӗвӗҫнипе Египета чуралӑха сутнӑ; каярахпа Иосиф ҫак ҫӗр-шывӑн пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ. 3) Иисус Хуҫамӑра тирпейлесе пытарнӑ Аримафея хулинчи Иосиф.

Ирод – пӗр династири темиҫе патша ячӗ: 1) Аслӑ Ирод: Христос Ҫураличченхи 40-мӗш ҫултан пуҫласа Христос Ҫуралнӑ хыҫҫӑн 4-мӗш ҫулччен пӗтӗм Палестина пуҫлӑхӗ пулнӑ. Иисус Хуҫамӑр ҫуралнӑ хыҫҫӑнах Вифлеемри ачасене вӗлерсе тухма шӑпах вӑл хушнӑ. 2) Ирод Антипа, Аслӑ Иродӑн ывӑлӗ: 4-39-мӗш ҫулсенче Галилея пуҫлӑхӗ пулнӑ. Вӑл Шыва кӗртекен Иоана тытма тата вӗлерме хушнӑ; Христоса суд тунӑ чухне вӑл Унпа кӗске вӑхӑтлӑха курнӑҫнӑ. 3) 1-мӗш Ирод Агриппа, Аслӑ Иродӑн мӑнукӗ: 41-44-мӗш ҫулсенче Палестина пуҫлӑхӗ пулнӑ. Христиансене тискеррӗн хӗсӗрлекенӗ. 4) 2-мӗш Ирод Агриппа, 1-мӗш Ирод Агриппа ывӑлӗ, Павел апостол ун умӗнче сӑмах каланӑ; 70-мӗш ҫулсемччен Палестинӑн тӗрлӗ пайӗсен пуҫлӑхӗ пулнӑ, кайран Рима куҫса кайнӑ.

Исаак – Авраампа (Авраам сӑмаха пӑхӑр) Сарра ывӑлӗ. Вӑл Турӑ хӑйӗн ашшӗпе тунӑ килӗшӗве еткерлӗхе илме тивӗҫ пулнӑ.

Исав – Исаакӑн аслӑ ывӑлӗ, Иаковпа йӗкӗрешскер, унран кӑшт маларах ҫуралнӑ. Анчах та пӗррехинче вӑл, выҫса кайнӑскер, малтанхи ывӑлӑн тивӗҫӗсене Иаков шӑллӗне ясмӑк яшкилле сутса янӑ. (Иаков сӑмаха пӑхӑр.)

Исаия – Израилӗн аслӑ пророкӗ, вӑл Христос Ҫураличченхи VIII ӗмӗрте пурӑннӑ. Унӑн кӗнекинче Христос килесси ҫинчен, Унӑн асапӗсем ҫинчен, вилӗмӗ тата вилӗмрен чӗрӗлсе тӑни ҫинчен пророкла каланӑ.

Иссоп – Авалхи Халал вӑхӑтӗнчи йӑла-йӗркере сирпӗтме-сапма усӑ курнӑ сунчӑклӑ ӳсен-тӑран.

Иуда – Ҫӗнӗ Халалра ку ятлӑ темиҫе ҫынна асӑннӑ, вӗсенчен паллӑраххисем ҫаксем: 1) Авалхи Халалри Иаковӑн вун икӗ ывӑлӗнчен пӗри. Унӑн ӑрӑвне «иудейсем» (Иудейсем сӑмаха пӑхӑр) теме пуҫланӑ, вӗсем пурӑнакан Израиль ҫӗрне Иудея тенӗ. Давид патша та, Иисус Христос Хуҫамӑр та Иуда ӑрӑвӗнчен пулнӑ. 2) Христосӑн вӗренекенӗ, ҫавскер кайран Иисуса сутнӑ.

Иудейсем – чӑн малтанах Иуда (Иуда сӑмаха пӑхӑр) ӑрӑвӗнчи ҫынсене ҫапла каланӑ. Каярахпа ҫак ят «еврей» е «Израиль ҫынни» сӑмахсен синонимӗ пулса тӑнӑ пулин те, «иудейсем» тесе еврей халӑхне мар, еврей тӗнне тытса пыракансене каласси йӑлана кӗнӗ. Иоанн пӗлтернӗ Ырӑ Хыпарта «иудейсем» тесе тӑтӑшах еврей тӗнӗн ертӳҫисене каланӑ.

Иудея – Израилӗн кӑнтӑр пайӗнчи ҫӗрӗ. Каярахпа «Иудея» тесе Кӑнтӑрти патшалӑха калама пуҫланӑ. Ку патшалӑх малтан пӗрлӗхлӗ пулнӑ Израиль патшалӑхӗ пайланса кайсан йӗркеленнӗ. (Иуда, Иерусалим сӑмахсене пӑхӑр.)

Каин – Авель сӑмаха пӑхӑр.

Кӗлӗ чатӑрӗ – еврейсен сӑваплӑ вырӑнӗ, куҫарса ҫӳремелли пысӑк чатӑр. Израиль ҫыннисем пуш хирте ҫӳренӗ вӑхӑтра ҫав чатӑрта Турра пуҫҫапнӑ. Кӗлӗ чатӑрне Турӑ Моисея панӑ ӗлкепе тунӑ пулнӑ. Чи шалти пӳлӗмӗнче вунӑ пил-хушу (Пил-хушу сӑмаха пӑхӑр) ҫырнӑ чул хӑмасем упранакан арча ларнӑ. Ҫав чул хӑмасене Турӑ Моисея Синай тӑвӗ ҫинче панӑ. Соломон Иерусалимри Турӑ Ҫуртне тӑвиччен еврейсем кӗлӗ чатӑрӗнче Турра пуҫҫапнӑ, Ӑна парне кӳнӗ.

Кодрант – Рим империйӗнчи вак укҫа, динарийӗн (Динарий сӑмаха пӑхӑр) 1/64-мӗш пайӗ патнелле.

Корей – Моисейпа Аарона хирӗҫ пӑлхав ҫӗкленӗ Израиль ҫынни. Турӑ ӑна айӑпланӑ: Корейпа унӑн майлисене ҫӗр ҫӑтнӑ.

Ладан – хаклӑ йышши сӑмала, ӑна ҫунтарсан ырӑ шӑршӑллӑ тӗтӗм тухать. Ладана ятарласа тунӑ парне вырӑнӗнче ҫунтарни – Турра парне кӳнин пӗр тӗсӗ.

Левит – Левий сыпӑкӗнчи (ӑрӑвӗнчи) ҫын. Левий Иаков (Иаков сӑмаха пӑхӑр) ывӑлӗ пулнӑ. Левитсене Турӑшӑн ӗҫлесе тӑма уйӑрса лартнӑ. Аарон тӑхӑмӗнчи левитсем священникра ӗҫленӗ, ыттисем кӗлӗ вӑхӑтӗнче священниксене пулӑшса тӑнӑ.

Лот – Авраамӑн иккӗмӗш сыпӑкри тӑванӗ, вӑл Содом (Содомпа Гоморра сӑмахсене пӑхӑр) хулинче пурӑннӑ. Турӑ ҫак хулана пӗтерме шутланӑ та Лот патне ангелсем ярса ӑна хуларан ҫавӑрӑнса пӑхмасӑр тухса кайма хушнӑ. Лот арӑмӗ, итлемесӗр, ҫавӑрӑнса пӑхнӑ та тӑвар юпа пулса тӑнӑ.

Маннӑ – Израиль ҫыннисем пуш хирте хӗрӗх ҫул хушши ҫӳренӗ чухне Турӑ вӗсем валли тӳперен антарнӑ ҫимӗҫ.

Мелхиседек – Салим патши тата священник. Авраам вӑрҫӑран ҫӗнтерсе тавӑрӑннӑ чухне вӑл ӑна хирӗҫ тухса кӗтсе илнӗ, пилленӗ. Авраам ӑна вӑрҫӑра ҫӗнсе илнӗ пурлӑхӑн вуннӑмӗш пайне панӑ.

Мессия – еврейларан куҫарсан «Ҫу сӗрсе палӑртни (Турӑ Суйласа илни)» тени пулать. Христос сӑмаха пӑхӑр.

Мина – Грецири укҫа виҫи (0,5 кг кӗмӗл патнелле), хаклӑхӗпе вӑл 100 драхмӑпа танлашнӑ. (Драхма сӑмаха пӑхӑр.)

Мирӑ – ырӑ шӑршӑллӑ питӗ хаклӑ ҫу. Тӗрлӗ ҫӗрте усӑ курнипе пӗрлех ҫак ҫупа вилесене пытарма хатӗрленӗ чухне те усӑ курнӑ.

Моисей – Израилӗн чи аслӑ пророкӗ. Турӑ Израиль халӑхне Египетран илсе тухнӑ чухне тата еврейсем пуш хирте хӗрӗх ҫул хушши ҫӳренӗ чухне Турӑ чӗнсе илнипе вӑл халӑха ертсе пынӑ. Шӑпах Моисей урлӑ Турӑ Хӑйӗн халӑхне, еврейсене, халал тата саккун панӑ. Ҫав саккуна еврейсен ҫирӗп тытса пымалла пулнӑ. (Саккун сӑмаха пӑхӑр.)

Налук пухакан – Рим пуҫлӑхӗсем валли хырҫӑ-налук пухакансем, халӑхра вӗсене пусмӑрҫӑ сӑнарӗпе танлаштарнӑ. Налук пухакансем Рим империйӗн аллине кӗрсе ӳкнӗ ҫӗрсенче Римшӑн ӗҫлесе тӑнӑ. Халӑха хӗстернӗрен, ҫаратнӑран ҫынсем вӗсене курайман.

Ниневи – ӗлӗк-авал хӑватлӑ пулнӑ Ассири патшалӑхӗн тӗп хули. Ҫылӑх ӑшне путнӑ Ниневи ҫыннисене ӳкӗнме чӗнмешкӗн Турӑ Иона пророка янӑ. Иона ӳкӗтне итлесе Ниневи ҫыннисем ӳкӗннӗ, вара ҫав хула Турӑ айӑплавӗнчен хӑтӑлса юлнӑ.

Ной – ҫӗр ҫинчи халӑх Турӑ ирӗкне пӑхӑнми пулнӑ чухне Ной Турра пӗтӗм чунтан парӑннӑ ҫын пулнӑ. Ҫавӑнпа та Турӑ, Хӑй пултарнӑ этемсене пурне те шыв илтерсе пӗтерме шутласан, Ноя пысӑк карап тума хушнӑ. Ной ҫав карап ҫине хӑйӗн пӗтӗм кил-йышӗпе ларнӑ та вилӗмрен ҫӑлӑннӑ.

Осанна – еврейларан куҫарсан «ҫӑлсамччӗ», авалхи еврейсен кӗлӗре каланӑ сӑмахӗ, вӑл савӑннине тата ырланине пӗлтернӗ. Ашак ҫине ларса Иерусалима кӗрекен Иисус Христоса еврейсем ҫапла кӑшкӑрса кӗтсе илнӗ.

Пасха – иудейсен тӗп уявӗсенчен пӗри. Еврейсем ӑна Египет чуралӑхӗнчен хӑтӑлнине паллӑ туса ҫуркунне уявланӑ. Пасха хыҫҫӑн Тутлӑлла пӗҫернӗ ҫӑкӑр уявӗ пуҫланнӑ: пӗр эрне хушши еврейсем йӳҫӗтмесӗр пӗҫернӗ ҫӑкӑр кӑна ҫинӗ (Ҫӗнӗ Халалра Пасха тата Тутлӑлла ҫӑкӑр уявӗ пӗр уяв шутланать). Иисус Христос Хуҫамӑра пӑталани тата Вӑл чӗрӗлсе тӑни Пасха кунӗсенче пулса иртнӗ, ҫавӑнпа та Пасха (Мункун) христиансен тӗп уявӗ – Христос вилӗмрен чӗрӗлнине палӑртакан уяв – пулса тӑнӑ.

Пил-хушу – кӗскен пӗтӗмлетсе каланӑ Турӑ панӑ тӗп йӗрке. Турӑ Моисей урлӑ еврейсене вунӑ тӗп пил-хушу панӑ, халӑхӑн ҫав пил-хушусене ҫирӗп тытса пымалла пулнӑ.

Пресвитер – грекларан куҫарсан «асли» тени пулать. Малтанхи христиансен ушкӑнӗнче пресвитерсем чун-чӗм ертӳҫин тата йӗркене пӑхса тӑраканӑн ӗҫне пурнӑҫланӑ. Пресвитера апостолсем лартнӑ е халӑх суйланӑ, анчах та яланах алӑ хурас йӑлана туса ирттернӗ: апостолсем (е вӗсен ӗҫне тӑсакансем) кӗлӗ туса пулас пресвитер ҫине алӑ хунӑ, ҫапла майпа ӑна ӑнӑҫлӑ ӗҫлемешкӗн Святой Сывлӑшӑн ырӑлӑхне панӑ. Ялан тенӗ пекех, ӗненекен ушкӑнра темиҫе пресвитер пулнӑ, вӗсем ушкӑнӑн ӗҫне канашласа йӗркелесе пынӑ.

Претори – Рим лартнӑ пуҫлӑхӑн тивӗҫӗсене туса тӑмалли вырӑнӗ. Преторире тӗрлӗ ҫурт-йӗр, картиш тата тӗрме пулнӑ.

Притвор – Иоанн пӗлтернӗ Ырӑ Хыпарта тата Апостолсен Ӗҫӗ-хӗлӗнче Соломон притворне асӑннӑ. Притвор тесе тӑррине витнӗ колоннадӑна каланӑ.

Пророк – Турӑ Хӑйӗн ирӗкне ҫынсене пӗлтермешкӗн суйласа илнӗ ҫын. Турӑ Сывлӑшӗн витӗмӗпе калаҫса, пророксем малашне мӗн пулассине кӑна уҫса паман, питлесе те ӳкӗтлесе, ҫынсене ҫылӑхсенчен ӳкӗнме, Турӑ енне ҫавӑрӑнма чӗннӗ. Пророксем Христос ҫураличчен чылай малтан ҫӗр ҫинчи пурӑнӑҫӗнче Унпа мӗн-мӗн пулассине пӗлтернӗ. Авалхи Халалра пророксем ҫырнӑ кӗнекесем нумай, – вӗсене кӗнеке ячӗсенченех пӗлме пулать. Ҫӗнӗ Халал хыҫҫӑнхи Чиркӳсенче те пророкла каланисем пулнӑ.

Раав – Иерихон хулинче пурӑннӑ аскӑн хӗрарӑм. Иисус Навин ертсе пынипе еврейсем ҫак хулана тытса илме шухӑшланӑ. Раав еврей сӑнавҫисене хӑй патӗнче пытарса хӑварнӑ. Ҫавӑншӑн вара, еврейсем хулана ҫӗнсе илсе халӑхне пӗтерсен, Раава чӗрӗ хӑварнӑ.

Равви – еврейларан куҫарсан «аслӑскерӗм», «вӗрентекен» тени пулать. Еврейсем тӗн вӗрентӳҫисене ҫапла хисеплесе каланӑ.

Ревекка – Исаак (Исаак сӑмаха пӑхӑр) арӑмӗ, Иаковпа Исав амӑшӗ. Иакова ашшӗн пилне илме шӑпах вӑл пулӑшнӑ.

Саддукейсем – Иисус Христос вӑхӑтӗнчи еврейсен тӗн ушкӑнӗсенчен пӗри. Саддукейсем саккуна питӗ ҫирӗп тытса пынӑ, анчах та, фарисейсемпе танлаштарсан, сӑмах вӗҫҫӗн ҫӳрекен халапсене тата пророксем ҫырнисене, вилнисем чӗрӗлсе тӑрассине, ангелсемпе усал сывлӑшсем пуррине йышӑнман. Синедрионра ларакансенчен ытларахӑшӗ саддукей пулнӑ.

Саккун – Турӑ Хӑйӗн халӑхне туса панӑ йӗркесен пуххи. Ҫав саккуна Вӑл Моисея Синай тӑвӗ ҫинче панӑ. Саккун икӗ пайран тӑнӑ: вунӑ тӗп пил-хушуран (Пил-хушу сӑмаха пӑхӑр) тата кулленхи пурӑнӑҫра еврейсен хӑйсене епле тытмалли ҫинчен каланисенчен. Саккун чи малтанах Турӑ халӑхне чун-чӗм тата ӳт-пӳ тӗлӗшӗнчен упраса хӑварма, пӗтӗм еврей халӑхӗ кӗтекен Турӑ Суйласа илни киличчен ӑна Турӑран пӑрӑнтармасӑр илсе пыма кирлӗ пулнӑ. Саккуна Библин малтанхи пилӗк кӗнекинче ҫутатса панӑ, ҫав пилӗк кӗнекене тата Моисей (Моисей сӑмаха пӑхӑр) кӗнекисем тесе те калаҫҫӗ.

Саккун вӗрентӳҫисем – Моисей саккунне лайӑх пӗлекен ҫынсем. Саккун вӗрентӳҫисем саккун текстне ҫӗнӗрен ҫыра-ҫыра илнӗ (текста вӗсем нимӗнле тӳрлетӳсем те кӗртмен), халӑх саккуна епле тытса пынине тимлӗн асӑрхаса тӑнӑ, еврей халӑхне саккун йӗркисене вӗрентнӗ.

Самари – Израилӗн варринче вырнаҫнӑ ҫӗр. Иисус Христос вӑхӑтӗнче Самарире Азирен куҫарса килнӗ халӑхсемпе хутӑшса кайнӑ еврейсен тӑхӑмӗсем пурӑннӑ. Самари ҫыннисен тӗнӗ иудейсен тӗнне ҫывӑх пулнӑ пулин те, кӑштах уйӑрӑлса тӑнӑ. Ҫак икӗ халӑх пӗр-пӗринпе килӗштерсе пурӑнман.

Самуил – еврейсен пророкӗ, Израилӗн (Христос Ҫураличченхи 1130-мӗш ҫулсем патнелле) юлашки аслӑ тӳри. Израильте, аслӑ влаҫа Турӑ суйласа илнӗ тӳресем тытса пынӑ ҫӗр-шывра, Самуил хыҫҫӑн влаҫ патшасен аллине куҫнӑ. Турӑ хушнипе Самуил чи малтанхи патшана – Саула – патшана ларма ҫу сӗрсе палӑртнӑ.

Сарра – Авраам (Авраам сӑмаха пӑхӑр) арӑмӗ. Саррӑн ача пулман, ватӑлсассӑн тин, Турӑ сӑмах панипе, унӑн Исаак ятлӑ ывӑл ҫуралнӑ.

Сӑваплӑ, сӑвапли – Библире ку сӑмах чи малтанах Турра тата Ӑна валли ятарласа уйӑрнӑ мӗнпурӑшне: Турӑ Ҫуртне, Турра кӗлтунӑ чухне усӑ куракан япаласене, Ӑна пуҫҫапакан ҫынсене (Авалхи Халалра – Израиль халӑхне, Ҫӗнӗ Халалра – Чиркӗве) пӗлтерет. Унсӑр пуҫне, ҫак сӑмахах харкам хӑйӗн чун-чӗм тасалӑхӗпе пахалӑхӗн чи ҫӳллӗ шайне те пӗлтерме пултарать.

Сӑваплӑ Ҫырни – е Библи – Турӑ суйласа илнӗ ҫынсем, пророксемпе апостолсем, Турӑ Сывлӑшӗ хавхалантарнипе ҫырнӑ кӗнекесем. Ҫырни Авалхи тата Ҫӗнӗ Халал пайсенчен тӑрать. Ҫӗнӗ Халала (I ӗмӗр варри) ҫыриччен «Ҫырни» тесе Авалхи Халал кӗнекисене каланӑ.

Синагога – еврейсен пӗрле кӗлӗ тумалли, Сӑваплӑ Ҫырнине вуламалли тата вӗренмелли пухӑвӗ; ҫакнашкал пухусем иртекен ҫурта та синагога тенӗ. Еврейсем пурӑнакан кашни хуларах синагога пулнӑ.

Синай – хальхи Египет ҫӗрӗнчи ту, вӑл Вӑта ҫӗр тинӗсрен кӑнтӑралла вырнаҫнӑ. Ҫак ту ҫинче Турӑ Моисея саккун панӑ. (Саккун сӑмаха пӑхӑр.)

Синедрион – еврейсен аслӑ канашӗ. Канашра ҫитмӗл ҫынна яхӑн ларнӑ. Вӗсем патшалӑхри паллӑ ҫынсем пулнӑ: халӑх пуҫлӑхӗсем, священниксем, саккун вӗрентӳҫисем т. ытт. те. Канаша аслӑ священник ертсе пынӑ. Синедрион аслӑ суд тумалли вырӑн пулнӑ, унта политикӑпа тӗнӗн чи кирлӗ ыйтӑвӗсене те сӳтсе явнӑ.

Смирна – Мирӑ сӑмаха пӑхӑр.

Смоква – Палестинӑра ӳсекен смоква йывӑҫҫин, е фига йывӑҫҫин ҫимӗҫӗ (инжир).

Содомпа Гоморра – икӗ хула ячӗ. Ҫӗнӗ Халалра ку хуласем Турра хисеплеменнин тӗслӗхӗ пулса тӑраҫҫӗ. Вӗсенче пурӑнакансен ҫылӑхӗсемшӗн Содомпа Гоморра ҫине вутлӑ кӳкӗрт ҫумӑрӗ ярса Турӑ ҫак хуласене тӗппипех пӗтернӗ. (Лот сӑмаха пӑхӑр.)

Соломон – Давид ывӑлӗ, Израиль патши тата пысӑк ӑсчах. Вӑл патшара ларнӑ чухне Израиль аталанса кайнӑ. Шӑпах Соломон патшара ларнӑ чухне Иерусалимри Турӑ Ҫуртне тунӑ; унччен еврейсем Турра чатӑрта пуҫҫапнӑ. (Чатӑр сӑмаха пӑхӑр.)

Статир – Грецири кӗмӗл укҫа, тӑватӑ драхмӑпа танлашнӑ. (Драхма сӑмаха пӑхӑр.)

Ҫӑлакан – Христос сӑмаха пӑхӑр.

Ҫӗрпӳ, пинпӳ – Рим ҫарӗн офицерӗсем; ҫӗрпӳ – ҫӗр салтак пуҫлӑхӗ, пинпӳ – пин салтак пуҫлӑхӗ.

Ҫӳлти Патшалӑх – Турӑ Патшалӑхӗ сӑмаха пӑхӑр.

Ҫылӑх – Турӑ пил-хушӑвӗсене пӗлсе тӑнӑ ҫинчех е пӗлмесӗр пӑсни; Турра итлеменни тата пӑхӑнманни. Чи малтан Адампа Ева ҫылӑха кӗнӗ; вӗсем ҫылӑха кӗнӗ хыҫҫӑн пӗтӗм этемлӗх ҫылӑх тыткӑнне кӗрсе ӳкнӗ, этем вилӗмлӗ пулса тӑнӑ.

Талант – Грецири йывӑрӑш виҫи (30 кг ытларах). Ҫӗнӗ Халалра ку сӑмахпа ытларах чухне талант кӗмӗл пӗлтерӗшпе усӑ курнӑ, хакӗпе вӑл 6000 драхмӑпа танлашать. (Драхма сӑмаха пӑхӑр.)

Тупӑклӑх – вилнӗ ҫынна пытармалли вырӑн. Еврейсем ытларах чухне пытармалли ҫӗр хӑвӑлне ту хысакне алтса тунӑ.

Турӑ Патшалӑхӗ – ку сӑмах ҫаврӑнӑшӗ Турӑпа ҫын хушшинчи хутшӑнусем ҫинчен калать. Ҫынсем Ӑна хӑйсен Патши тесе йышӑнаҫҫӗ тата Унпа хутшӑнса пурӑнаҫҫӗ. Турӑ Патшалӑхӗн тулли пӗлтерӗшӗ Турӑ Суйласа илни тепре килсессӗн ҫеҫ уҫӑлать. Турӑ халӑхӗн тӑшманӗсене ҫӗнтерӗҫ, малтанхи тӗнче пӗтет, ун вырӑнне ҫӗнӗ тӗнче пулать. Ҫӗнӗ тӗнче ӗмӗрлӗх килӗшӳлӗхпе тулӗ, унта нимӗнле усал та пулмӗ. Анчах та Турӑ Патшалӑхне малашлӑхра кӑна курмалла мар, вӑл халех пуҫланать. Ҫынсем хушшинче юратупа килӗшӳ пур ҫӗрте, ҫынсем Турӑ ирӗкӗ хыҫҫӑн кайнӑ ҫӗрте Турӑ Патшалӑхӗ пуҫланнӑ та ӗнтӗ. Турӑ Патшалӑхӗ – Иисус Христос, Шыва кӗртекен Иоанн (Шыва кӗртекен Иоанн сӑмаха пӑхӑр), апостолсем ӳкӗтлесе вӗрентнин тӗп теми.

Турӑ Путекки – Иоанн пӗлтернӗ Ырӑ Хыпарта Иисус Христос Хуҫамӑра ҫапла каланӑ. Ку ят Иисуса этемлӗхӗн ҫылӑхӗсемшӗн Турра парнелӗхе кӳнине кӑтартса парать. Тата ҫакна каламалла: Авалхи Халал саманинче ытларах чухне сурӑх е качака путеккисене Турра парнелӗхе кӳнӗ. Пӗррехинче, ҫӗрле, Турӑ Египет ҫыннисен малтан ҫуралнӑ ачисене пурне те пӗтернӗ, еврей ҫемйисене вара пӳрт алӑкӗн суллисене путек юнӗпе сӗрсе тухма хушнӑ. Ҫапла Турӑ Египет ҫыннисене тавӑру янӑ чухне еврей кил-ҫурчӗсене кӗмен, юнашар иртсе кайнӑ. Ҫавӑн хыҫҫӑн тин фараон еврейсене Египет тыткӑнӗнчен хӑтарма килӗшнӗ.

Турӑ Суйласа илни – Христос сӑмаха пӑхӑр.

Турӑ Сывлӑшӗ, Святой Сывлӑш – (вырӑсла: Дух Божий/Святой) Туррӑн мӗн пур пахалӑхӗсем: пурне те пӗлни, пур ҫӗрте те пулни, вилӗмсӗрлӗх, аслӑран та аслӑ хӑватлӑх – Турӑ Сывлӑшӗн те пур. Святой Сывлӑш Иисус Христоса ӗненекенсем ҫине анать, суйласа илнисене вара пророк пултарулӑхне, хӑват тӑвас пултарулӑха т. ыт. те парать. Турӑ Сывлӑшӗ ҫинчен вӗрентни Иисус Христос сӑмахӗсенче тата пророксемпе апостолсем каланисенче пур.

Турӑ Ҫурчӗ – Израилӗн тӗп хулинче Иерусалимра пулнӑ. Турра пуҫҫапмашкӑн тата Ӑна парне кӳмешкӗн кунта пӗтӗм тӗнчери еврейсем пырсах тӑнӑ. Христос Ҫураличченхи X ӗмӗрте Соломон лартнӑ Турӑ Ҫурчӗ Моисей вӑхӑтӗнчененех пыракан Кӗлӗ чатӑрне ылмаштарнӑ. Кӗлӗ чатӑрӗнчи пекех, Турӑ Ҫуртӗнче Тасаран таса текен шалти пӳлӗм пулнӑ, унта пил-хушу арчи упраннӑ. Турра ятарлӑ кӗлӗ тума ҫав пӳлӗме ҫулталӑкра пӗр хут аслӑ священникӑн кӑна кӗме юранӑ. 70-мӗш ҫулта, Иисус Христос Хуҫамӑр малтан каласа хунӑ пекех, Турӑ Ҫуртне Рим ҫарӗсем тӗппипех аркатнӑ.

Турӑ Ывӑлӗ – Христос, Этем Ывӑлӗ сӑмахсене пӑхӑр.

Урӑх халӑх ҫыннисем – Иисус Христос вӑхӑтӗнче еврей маррисене пурне те ҫапла чӗннӗ, мӗншӗн тесен вӗсем Пӗртен-пӗр Турра ӗненмен. Анчах та Ырӑ Хыпара иудей маррисем хушшинче те сарма пуҫӑнсан, вӗсем питӗ йышлӑн чӑн Турӑ енне ҫавӑрӑнсан, «урӑх халӑх ҫыннисем» тесе кӗлеткесене пуҫҫапакан халӑхсене калама пуҫланӑ.

Ӳт кастарни – Турӑ Израиль халӑхне панӑ халалӑн палли. Ҫуралнӑ хыҫҫӑн саккӑрмӗш кунне кашни арҫын ачаннех ӳтне кастарнӑ. Ӳт кастарас йӑлана чи малтан туса ирттерекенни Авраам пулнӑ: Турӑ хушнипе вӑл хӑйӗн Иаков ывӑлӗн ӳтне кастарнӑ. Израиль ҫыннисем ҫак йӑла-йӗркене пӗлмен ытти халӑх ҫыннисене хӑш-пӗр чухне йӗрӗнсе «ӳт кастарманнисем» тенӗ.

Фарисейсем – Иисус Христос вӑхӗтӗнчи еврейсен тӗн ушкӑнӗсенчен пӗри. Фарисейсем саккун йӑли-йӗркине тата ӗмӗрсем хушшинче ун ҫумне хушнӑ ытти йӗркесене питӗ ҫирӗп тытса пынӑ. Фарисейсем хӑйсене ыттисенчен уйрӑм ҫынсем тесе шутланӑ, хӑйсем Турра чунтан парӑннине ҫын умӗнче кӑтартма тӑрӑшнӑ.

Халал – Библире Турӑ ҫынсемпе тунӑ килӗшӗве ҫапла каланӑ. Синай тӑвӗ ҫинче Турӑ Моисей урлӑ пӗтӗм еврей халӑхне халал панӑ. Турӑ еврейсене пил пама, мӗн пур тӑшмансенчен упрама сӑмах панӑ. Ҫав хушӑрах еврейсен те Ӑна чунтан парӑнмалла, саккунра (Саккун сӑмаха пӑхӑр) ҫырнӑ Унӑн ирӗкне пурнӑҫласа пурӑнмалла пулнӑ. Ҫакӑн ҫинчен Авалхи Халал кӗнекисенче – Библин малтанхи пайӗнче – каласа панӑ. Малтанхи кивӗ, авалхи халал ҫӗнӗ халалпа ылмашнӑ. Ҫак Халала Иисус Христос Хӑйӗн Юнӗпе тата вилӗмрен чӗрӗлсе тӑнипе ҫирӗплетнӗ. Халӗ ӗнтӗ Христоса ӗненсе Вӑл вӗрентнӗ пек пурӑнакансем пурте, кирек епле халӑх ҫынни пулсассӑн та, Турӑ халӑхӗ пулса тӑраҫҫӗ. Ҫакӑн ҫинчен Ҫӗнӗ Халал кӗнекисенче – Библин иккӗмӗш пайӗнче – каласа панӑ.

Христос – грекларан куҫарсан «Ҫу сӗрсе палӑртни», урӑхла каласан «Турӑ Суйласа илни» тени пулать. Ҫакӑ авалхи йӑла-йӗркепе – священника е патшана лартнӑ чухне вӗсен пуҫне олив ҫӑвӗ сӗрессипе – ҫыхӑннӑ. Ку ӗнтӗ ҫу сӗрсе палӑртнӑ ҫынсем хӑйсен тивӗҫне туса пыма Турӑ Сывлӑшӗн ырӑлӑхне илнине пӗлтернӗ. Турӑ ӗлӗк-авалах пророкӗсем урлӑ еврей халӑхне Хӑй Суйласа илнине яма сӑмах панӑ. Вӑл вара Израиле тӑшмансенчен хӑтарӗ, ӑна малтанхи аслӑлӑхне тавӑрса парӗ тата ӗмӗр-ӗмӗр тӗнче Патши пулӗ тесе шантарнӑ. Турӑ Суйласа илни – Иисус Христос Хуҫамӑр. Вӑл ҫӗр ҫине килсе пӗтӗм этемлӗхе ҫылӑхпа вилӗм тыткӑнӗнчен хӑтарнӑ.

Хуҫа, Хуҫамӑр – аслӑрах ҫынсене (вӗрентекене, пуҫлӑха тата ыттисене) хисеплесе чӗнни. Еврейсен йӑлипе Турӑ ятне сасӑпа калама юраман, ҫавӑнпа та Ҫырнине вуланӑ чухне вӗсем сӗм авалтан Турӑ ятне калас вырӑнне Хуҫа, Хуҫамӑр тенӗ. Ҫӗнӗ Халалра Иисус Христоса чылай чухне ҫак сӑмахпа хисеплесе чӗннӗ, ҫапла майпа Вӑл Турӑ Суйласа илни пулнине палӑртнӑ.

Чиркӳ – ку сӑмахпа Ҫӗнӗ Халалра икӗ пӗлтерӗшпе усӑ курнӑ: 1) пӗр-пӗр вырӑнта пурӑнакан, Иисус Христоса ӗненекен ҫынсен пухӑвӗ, ушкӑнӗ; 2) пӗтӗм тӗнчери христиансем. Хальхи вӑхӑтра «чиркӳ» тесе ӗненекенсем пӗрле кӗлтума, пуҫҫапма пухӑнакан Турӑ ҫуртне те калаҫҫӗ.

Шӑмат кун – еврейсен кун шучӗпе эрнери ҫиччӗмӗш, юлашки кун. Ҫак куна Турра халалланӑ, шӑмат кун нимӗнле ӗҫ те тума юраман, шӑмат кун йӑли-йӗркине пӑснӑшӑн ҫынна вӗлернӗ.

Шыва кӗртекен Иоанн – Захария священникпа унӑн Елисавета арӑмӗн ывӑлӗ. Турӑ сӑмах парса шантарнипе ятарлӑ ӗҫ тумашкӑн ҫуралнӑ: Ҫӑлакан килнӗ ҫӗре унӑн халӑха хатӗрлемелле пулнӑ. Иордан юхан шывӗн таврашӗнче вӗрентсе, Иоанн халӑха ӳкӗнмешкӗн чӗннӗ, ӳкӗннине палӑртмашкӑн шыва кӗме ӳкӗтленӗ. Иоанн патӗнче шыва кӗрсе Иисус Хуҫамӑр шыва кӗрес (Шыва/тӗне кӗни сӑмаха пӑхӑр) йӑлана сӑваплатнӑ.

Шыва/тӗне кӗни – тӗн йӑли-йӗркисенчен чи пысӑк пӗлтерӗшли. Ку йӑлана тунӑ чухне шыва кӗртеҫҫӗ, ҫакӑ ҫынна ӗненекенсен ушкӑнне кӗртнине пӗлтерет. Ҫӗнӗ Халалра тӗне кӗртнин икӗ тӗсӗ ҫинчен каланӑ. Иоанн (Шыва кӗртекен Иоанн сӑмаха пӑхӑр) шыва кӗртни ҫылӑхран ӳкӗннине, хӑвӑн пурӑнӑҫна Турӑ аллине панине пӗлтернӗ. Иисус Христос Хуҫамӑр вилнӗ тата вилӗмрен чӗрӗлсе тӑнӑ хыҫҫӑн шыва кӗни тата пысӑкрах пӗлтерӗшлӗ пулса тӑнӑ: ҫын малтанхи «эпӗ» тенине пӑрахӑҫлать те, Христоспа пӗрлӗхлӗ пулса, ҫӗнӗ пурӑнӑҫшӑн чӗрӗлет. Ҫав ҫыннӑн ҫылӑхӗсем каҫарӑнаҫҫӗ, вӑл Святой Сывлӑш парнине илет.

Ытарлӑх – шухӑша ытарлӑн, сӑнарлӑн каласа пани. Ӳкӗтлесе вӗрентнӗ чухне Иисус Христос ытарлӑхсемпе тӑтӑшах усӑ курнӑ.

Этем Ывӑлӗ – чи малтанах ҫак сӑмах ҫаврӑнӑшӗ еврейла «этем» тенине кӑна пӗлтернӗ. Даниил пророк «Этем Ывӑлӗ» тесе Турӑ Суйласа илнине каланӑ. Вӑл килӗ те Израилӗн малтанхи аслӑлӑхне ҫӗнӗрен чӗртсе тӑратӗ тенӗ (Христос сӑмаха пӑхӑр). Пурте кӗтекен Турӑ Суйласа илни – Иисус – ҫӗр ҫине килсен Хӑйне тӑтӑшах «Этем Ывӑлӗ» тенӗ.

Географи Карттисемпе…

ГЕОГРАФИ КАРТТИСЕМПЕ БИБЛИРИ ВЫРӐНСЕН СӐН ӲКЕРЧӖКӖСЕМ

Ҫӗнӗ Килӗшӳри…

ҪӖНӖ КИЛӖШӲРИ СӐМАХСЕНЕ ӐНЛАНТАРНИ

Table of Contents

Ҫӗнӗ Халал

Ум Сӑмах

Апокалипсис

- 1-мӗш сыпӑк
- 2-мӗш сыпӑк
- 3-мӗш сыпӑк
- 4-мӗш сыпӑк
- 5-мӗш сыпӑк
- 6-мӗш сыпӑк
- 7-мӗш сыпӑк
- 8-мӗш сыпӑк
- 9-мӗш сыпӑк
- 10-мӗш сыпӑк
- 11-мӗш сыпӑк
- 12-мӗш сыпӑк
- 13-мӗш сыпӑк
- 14-мӗш сыпӑк
- 15-мӗш сыпӑк
- 16-мӗш сыпӑк
- 17-мӗш сыпӑк
- 18-мӗш сыпӑк
- 19-мӗш сыпӑк
- 20-мӗш сыпӑк
- 21-мӗш сыпӑк
- 22-мӗш сыпӑк

Ҫӗнӗ Халалри Сӑмахсене Ӑнлантарни

Аарон
Авель
Авраам
Адам
Аллӑмӗш кун уявӗ
Аминь
Ангел
Апостол
Ареопаг
Ассарий
Вавилон
Валаам
Вӑхӑт шучӗ
Веельзевул
Вун иккӗшӗ
Галилея
Гоморра
Давид
Диакон
Диаконисса
Динарий
Драхма
Ева
Евангели
Евнух
Епископ
Иаков
Иеремия
Иерусалим
Иисус Навин
Илия
Император
Иоиль
Иона
Иосиф
Ирод
Исаак
Исав
Исаия
Иссоп
Иуда
Иудейсем
Иудея
Каин
Кӗлӗ чатӑрӗ
Кодрант
Корей
Ладан
Левит
Лот
Маннӑ
Мелхиседек
Мессия
Мина
Мирӑ
Моисей
Налук пухакан
Ниневи
Ной
Осанна
Пасха
Пил-хушу
Пресвитер
Претори
Притвор
Пророк
Раав
Равви
Ревекка
Саддукейсем
Саккун
Саккун вӗрентӳҫисем
Самари
Самуил
Сарра
Сӑваплӑ, сӑвапли
Сӑваплӑ Ҫырни
Синагога
Синай
Синедрион
Смирна
Смоква
Содомпа Гоморра
Соломон
Статир
Ҫӑлакан
Ҫӗрпӳ, пинпӳ
Ҫӳлти Патшалӑх
Ҫылӑх
Талант
Тупӑклӑх
Турӑ Патшалӑхӗ
Турӑ Путекки
Турӑ Суйласа илни
Турӑ Сывлӑшӗ, Святой Сывлӑш
Турӑ Ҫурчӗ
Турӑ Ывӑлӗ
Урӑх халӑх ҫыннисем
Ӳт кастарни
Фарисейсем
Халал
Христос
Хуҫа, Хуҫамӑр
Чиркӳ
Шӑмат кун
Шыва кӗртекен Иоанн
Шыва/тӗне кӗни
Ытарлӑх
Этем Ывӑлӗ
Географи Карттисемпе…
Ҫӗнӗ Килӗшӳри…